YEME İÇME 30 Eylül 2026
74 OKUNMA     8 PAYLAŞIM

Bugün Çikolatalı Kahve İçin Kullanılan Mocha Kelimesi Nereden Geliyor?

Bugün Starbucks'a gittiğinizde söylediğiniz mocha (moka) kelimesinin kökenini hiç düşündünüz mü?

kahveye bazen neden mocha denir?

kahve. herkesin en sevdiği uyarıcı içeceğin birçok takma adı var ve bu kelimelerin her birinin anlatacak bir hikayesi bulunuyor. örneğin, "mocha"yı ele alalım.

kahve. herkesin favori uyarıcısı olan bu içeceğin birçok takma adı var ve bu kelimelerin her birinin anlatacak bir hikayesi bulunuyor. örneğin, yemen'in kızıldeniz kıyısındaki bir limanın adını taşıyan "mocha"yı ele alalım.

en eski belgelenmiş kahve yetiştiriciliği, ticareti ve elbette tüketimi, arap yarımadası'nın güneybatı köşesinde yer alan yemen'de kaydedilmiştir. en azından 1400'lerin ortalarından beri yemenli sufiler bu içeceği dini uygulamalarının bir parçası olarak kullanmışlardır, ancak on altıncı yüzyıla gelindiğinde, bölgedeki ve ötesindeki diğer kişiler de yemen kahve çekirdeklerinin farkına varmışlardır.


kahve kelimesinin kendisi, kökeni arapça bir kelimenin türkçe versiyonuna dayanan hollandaca koffie kelimesinden gelir. bu içeceğin doğal kaynağının etiyopya yaylaları olduğu düşünülmektedir. yemen'in bab el-mandeb boğazı üzerinden afrika'ya yirmi milden daha az bir mesafede olduğunu gösterir (etiyopya'nın bugün kıyısı yoktur). yemen'in iç kesimlerindeki yaylaların kahve bitkisinin yetiştirilmesi için oldukça uygun olduğu ortaya çıkmıştır.

mocha, aslında yemen kökenli kahve için kullanılan genel bir terimdi, bugün keyifle tükettiğimiz çikolatalı kahveyle karıştırılmamalıydı... jane hathaway, osmanlı imparatorluğu'nun aden ve mocha limanları aracılığıyla yemen kahve ticaretini nasıl kısa bir süre kontrol ettiğinin büyüleyici tarihini anlatıyor. 1538'de yemen, hadim süleyman paşa tarafından fethedildi. paşa, macar ve hadım bir kişiydi ve stratejik öneme sahip afrika boynuzu'nun uzandığı hint okyanusu'ndaki portekiz faaliyetlerine karşı çıkıyordu.


ancak hathaway'in de belirttiği gibi, yemen kıyılarından uzaklaştığınızda, engebeli arazi ve kabile bölünmeleri işleri çok daha zorlaştırıyor: "tek bir imparatorluk gücünün yemen'in tamamını kontrol etmesi neredeyse imkansızdı." ismailî şii kabileleri kahve bölgesini kontrol ediyordu; ismailîler ile limanlar arasında ise pek de dostane olmayan zeydi şiiler bulunuyordu. osmanlılar, kahve ve vergi gelirlerinin akışını sağlamak için her ikisini de yönetmek zorundaydı.

ancak her zaman kolay değildi. zeydiler 1566'da osmanlılara karşı cihat ilan ettiler. sonraki yüzyılda işgalcileri kovmak için başarılı bir çaba gösterildi. mısır'dan gelen 14.000 kişilik bir ordunun yardımıyla bile osmanlılar 1636'da mocha'yı boşaltmak zorunda kaldılar.

o zamana kadar kahve, mısır, malta, suriye ve türkiye üzerinden avrupa'ya ulaşmıştı. sürgünden sonra osmanlılar (ve mısırlılar) kahve ticaretinin ticari tarafında yer almaya devam ettiler, ancak yemenliler kıyıya kadar olan bölgeyi kontrol ederek imparatorluğun çok özlediği yerel geliri sağladılar. yemen kahvesi kara altındı.

yemen'den hâlâ kahve ihraç ediliyor ve kahve, yarım bin yıldır aynı yöntemlerle yetiştiriliyor

genellikle "arap mochası" olarak pazarlanıyor. öte yandan, kahve ve çikolatanın o lezzetli karışımı olan café mocha, fransız ve italyan tariflerinden esinlenerek ortaya çıkmış , çok daha yeni bir kahve bazlı içecek için eski mocha adının uyarlanmasıyla ortaya çıkmış bir amerikan icadı gibi görünüyor .

kaynak