Buzdolabı Kapağı, Kapatıldıktan Hemen Sonra Neden Zor Açılır?
buzdolabının kapağını kapattıktan iki saniye sonra içeride bir şey unuttuğunuzu fark edip yeniden açmaya çalışırsınız. az önce tek parmakla açılan kapak gitmiş, yerine dolaba kaynak yapılmış gibi direnen başka bir kapak gelmiştir. biraz beklersiniz; aynı kapak bu kez hiçbir şey olmamış gibi açılır.
net cevap: kapak kilitlenmez ve bu davranış çoğu zaman arıza değildir. dolabın içine giren sıcak havanın soğuyup büzülmesi, içeride kısa süreli bir basınç düşüşü oluşturur. kapağı tutan fazladan kuvvet de dolabın içeriden emmesi değil, dışarıdaki atmosfer basıncının kapağı gövdeye doğru itmesidir.
kapak açıldığında buzdolabındaki yoğun ve soğuk havanın bir bölümü dışarı dökülür; yerine mutfaktan daha sıcak ve nemli hava girer. kapak kapanınca lastik conta bu havayı içeride hapseder. yeni giren hava dolabın içinde hızla soğumaya başlar.
sabit hacimdeki bir gaz soğuduğunda basıncı azalır. sıcak havadaki su buharının bir kısmı soğuk yüzeylerde yoğuşunca gaz halinde kalan molekül sayısı da biraz düşer. içerideki basınç dışarıdakinden düşük kalınca atmosfer, geniş kapak yüzeyinin tamamına bastırır. küçük bir basınç farkı bile büyük bir yüzeye yayıldığında kulpu çekerken rahatça hissedilecek kuvvet üretir.
kapaktaki mıknatıslı conta bu basınç farkını yaratmaz; havanın hızla geri girmesini engelleyen sızdırmaz yüzeyi oluşturur. normal zamanda hissedilen hafif tutuş mıknatıstan gelirken, kapattıktan hemen sonraki sertlik büyük ölçüde basınç farkından kaynaklanır.
dolabın içi tam anlamıyla vakum olmaz. contanın kenarlarından, tahliye düzeneklerinden ve modele göre bulunan basınç dengeleme yollarından çok az hava içeri girer. iç ve dış basınç eşitlenince fazladan tutuş kaybolur. üreticiler modele göre 10 saniye ile yaklaşık bir dakika arasında beklenmesini öneriyor.
aynı olay dondurucu kapağında daha belirgin hissedilebilir. mutfak havasıyla dondurucunun içi arasındaki sıcaklık farkı daha büyüktür; içeri giren hava daha fazla soğur. sıcak ve nemli günlerde de dolaba giren hava miktarı ve yoğuşma arttığı için geçici tutuş güçlenebilir.
şu ayrım önemli:
* kapak yalnızca kapatıldıktan hemen sonra zorlaşıyor ve bir dakika içinde normale dönüyorsa bu, olağan basınç eşitlenmesidir.
* birkaç dakika geçmesine rağmen her seferinde çok zor açılıyorsa conta kirlenmiş veya yapışkan hale gelmiş olabilir.
* kapağın bir köşesi diğerinden daha sıkıysa dolap terazide olmayabilir, kapak ayarı bozulmuş veya menteşe eğilmiş olabilir.
* conta çevresinde buzlanma varsa kapak basınçtan değil, doğrudan buz nedeniyle tutuluyor olabilir.
* kapak zor açılmanın tersine kendi kendine açılıyor ya da kapanmıyorsa raflardan taşan ürünler, hatalı hizalama veya hasarlı conta kontrol edilmelidir.
ilk yapılacak şey kapağa bütün ağırlıkla asılmak değil, yarım dakika beklemektir. hemen açılması gerekiyorsa contanın iç kenarındaki bir köşeye parmakla hafifçe bastırıp çok az hava girmesini sağlamak basıncı eşitleyebilir. bıçak, tornavida veya kart gibi sert bir cismi araya sokmak contayı kesip dolabın sürekli hava kaçırmasına yol açabilir.
contadaki meyve suyu, yağ ve yemek kalıntıları da kauçuğu gövdeye yapıştırabilir. yumuşak bir bez ve hafif sabunlu suyla temizleyip ardından kurulamak yeterlidir; aşındırıcı temizleyiciler kauçuğun yüzeyini bozabilir.
az önce rahatça açılan kapağın birkaç saniye sonra inatlaşması bu yüzden mümkündür. kapak sizi içerdeki pastadan uzak tutmaya çalışmıyordur; mutfağın bütün atmosferi, basınçlar eşitlenene kadar karşı taraftan kapağa bastırıyordur.
kaynaklar:
https://www.lg.com/…-door-ct00023125-20154720172286
https://producthelp.whirlpool.com/…zer_refrigerator