adalet ve adalet anlayışı, insanlık tarihinin en kadim ve çözülmesi en zor bilmecelerinden biridir. çünkü biz insanoğlu çocukken büyür önce annemizin elini bırakırız, sonra öğretmenimizin sesini, sonra da devletin gölgesine girer ardından onu da bir kenara iteriz. aslında her seferinde biraz daha yalnız kalır ve sonunda kendi vicdanımızla baş başa kalırız. işte death note animeside bu bilmeceye farklı bir bakış açısından bakmıştır.

animeyi bilmeyenler adına kısa bir özet geçelim; death note animesinde yagami light'ın eline, adını yazdığı insanın ölümüne sebep olan bir defter geçer. light bu gücü başlangıçta adalet için kullanır. böylece suçluları ortadan kaldıracak, insanların korkuyla da olsa suç işlemekten vazgeçtiği yeni bir dünya kuracaktır. kendisini bir katil olarak değil, adaletin uygulayıcısı olarak bir tanrı olarak görür. (bkz: adalet tanrıçası/@zagalar)

yagami light'ın bu düşüncesi basit ve acımasızca görünebilir. fakat anlaşılacağı üzere düşüncenin anlaşılabilir bir tarafı vardır. bildiğimiz üzere hukuk her zaman suçluları yakalayamaz hatta bazı insanlar işledikleri suçların karşılığını almadan rahatça yaşamaya devam eder. light ise buna kesin bir çözüm bulduğuna inanır. suç işleyenler ölecek ve suç azalacaktır. nitekim sonradan bürüneceği kira kimliği de böylece ortaya çıkar. sonuç olarak suç oranları düşmeye başlar ve toplumun bir bölümü onu bir canavar değil, adaletin temsilcisi olarak görür.

asıl sorun buradan sonra başlıyor diyebiliriz

çünkü light yalnızca suçluları cezalandırmaya değil, kimin cezalandırılmayı hak ettiğine tek başına karar vermeye başlar. dizide de bundan kaynaklı kira devlet nezdinde bir bir suçlu konumundadır.

günümüz hukuk kurallarının kira'yı durdurmasının nedeni de tam budur. mesele yalnızca öldürülen insanların suçlu olup olmadığı değildir. asıl mesele, bir insanın başka bir insanın yaşamına son verme yetkisinin kendinde görmesidir. onun için günümüz hukuk sistemleri, cezalandırma gücünü tek bir kişinin iradesi altında tutmaz. çünkü cevap basittir, insan yanılabilir.

belki de bu yüzden hukuk, insanın en muhteşem icatlardan biri konumundadır. çünkü bir göz kendi kendini göremez değil mi? ancak bir başka göz veya kurallar bütünü ya da bir başka ses, o kör noktayı bize rahatça gösterebilir. işte dizide ki l de aslında ana kahramanımızın düşmanı değildir, aslında onun kendisini görmesini sağlayan aynasıdır.

fakat light yarattığı kendi personasında l'yi bir ayak bağı ve engel olarak gördüğünden direk bir düşman olarak bellemiştir. böylelikle kendisine engel olan insanlar da ortadan kaldırılması gereken kişilere dönüşür. ve adalet ile kişisel çıkar arasındaki sınır silinmeye başlar. l'nin ölümü ya da arasında çatışma aslında light'ın kendi benliğinde verdiği bir çatışmadır. içindeki adalet duygusu da böylelikle ölmüştür.

dizide bir tanrıya dönüşmeye çalışan ligth'a belki de en can alıcı soruyu sormak gerekir insan tanrı olabilir mi? o kesinlikle olabilir ve tanrıyım aslında diyecektir. fakat düşünce süzgecimizden bu soruyu geçirdiğimizde başka sorular üretmeye başlar. bir zihin kendi kendini sınırlayabilir mi? ya da bir insan mutlak objektiflikle her şeye bakabilir mi? tabii ki cevap, tarihin bize defalarca gösterdiği gibi, hayırdır.

bu tarz düşünceler ne kadar iyi niyetle başlarsa başlasın, denetimsiz kalan her güç, er ya da geç kendi haklılığına veya kendisine aşık olur. nitekim bu bir ahlaki zafiyet olmasa da, aslında benliğimizde yaşadığımız yapısal bir kırılmadır.

sonuç olarak

tek bir mum, kendi ışığında kendi gölgesini göremez. belki de tanrı olmaya hazır değiliz demek yanlış bir teselli olabilir. daha doğrusu belki de tanrı olmaya asla ihtiyacımız olmamasıdır. çünkü insan olmanın asıl gücü, kusurlu olduğunu bilerek yine de vicdanla yaşayabilmekte saklıdır.

son...

Cüneyt Arkın'ın, Filmleriyle Türkiye'ye Vermek İstediği Esas Mesaj