2k tarafından yayınlanmış efsane oyundur. ama bu efsane oyun maalesef kırpılmış ve neredeyse yarısı eksik bir oyundur.

oyunun geliştirme sürecinde kesilen bölümlere, oyun dosyalarında kalan mekaniklere, değişem senaryoya ve iptal edilen sistemlere baktığınız insanın karşısına bambaşka bir mafia 2 çıkıyor. sanki elimizde tamamlanmış bir oyun yerine yapımcıların bize layık gördüğü eksik ve fazlasını sonra dlc olarak veya ileri oyunlarda veririz dediği yarım bir oyun var.

ama çok büyük haksızlık var burada. hem oyunculara hem de bu haliyle bile efsane olan bir oyunun efsane ötesi olma ihtimali ticari kaygılarla ve net söylemek gerekirse açgözlülük ile hiç edilmiş. çünkü kesilen şey yalnızca birkaç görev, birkaç silah veya birkaç yan aktivite değil.
adeta yarısı ve oyunun dünyasını kırpılmış, biçilmiş ve yeni değişmiş devamındaki oyunları da etkilemiş.

Uyarı: Buradan sonrası oyuna dair spoiler içerir.

öğrendiğim bilgiler o kadar moral bozucu ki, olmasaydı nasıl olurdu düşüncesi öğrendiğimden beri aklımdan çıkmıyor

mesela; vito'nun hayatı aslında çok daha uzun olacakmış. mafia 2'nin ilk planlarında hikayenin 1946'dan 1957'ye kadar uzanan yaklaşık on yıllık bir dönemi kapsaması ve toplam 22 bölümden oluşması düşünülüyormuş. ama bunun yerine, hikaye 1943-1951 arasına çekilip ve bölüm sayısı 15'e indirilmiş.

bu, yalnızca 7 bölümün eksilmesi gibi görünmemeli, çünkü zamanın kısalması vito'nun hayatının da kısalması demek. yani değişimini daha uzun bir zaman dilimi içerisinde görebileceğimiz, karakterlerin hayatlarında meydana gelen değişimlerin daha fazla işlenebileceği bir hikayeden geriye çok daha sıkıştırılmış ve üstün körü anlatılan bir hikaye kalmış.

daha can sıkıcı olanı oyuncunun seçimlerinin sonuçlarıyla yüzleşmesini saplayacak olan 4 farklı alternatif son düşünülmüş. ve bu sonlar arasında vito ile joe'nun karşı karşıya geldiği ve farklı karakterlerin hayatta kaldığı senaryolar da bulunuyormuş. ama yayıncının "gerek yok yaz oraya tek bir son idare etsinler" tarzı bir yaklaşımı ile en sonunda ise bütün bu ihtimallerden vazgeçilerek onlara göre tek bir mantıklı son belirlenmiş.

işte burada insanın aklına şu soru geliyor; vitonun hikayesinin bize gösterilmeyen kısmında daha neler vardı? çünkü elimizdeki hikaye bile bu kadar yoğunken, bunun 22 bölümlük ve 1957'ye kadar uzanan ilk hali nasıl bir şeydi? düşününce bile insan elinden alınmış bu ihtimal yüzünden morali bozuluyor.

hatta araştırdığım yazılara dikkatli baktığımda, hikayenin kendisi bile değişmiş
erken geliştirme dönemindeki senaryolarda yalnızca final değişmiyormuş. mesela 11. bölüm civarında vito'ya henry ile birlikte leo galante'yi öldürme suikastı görevi verilebiliyormuş.
bu size sunulan oyunda tamamen değiştirilmiş.

henry tommason'un hikayesinde de çok daha derin bir ihanet planı bulunuyormuş. ilk senaryo versiyonlarında henry'nin aslında devlet muhbiri olduğuna ilişkin çok daha geniş detaylar ve buna bağlı görev akışları varmış.

yani bugün henry'nin hikayesini bildiğimizi sanıyoruz ama karakterin arkasında çok daha geniş bir senaryo bulunuyormuş. hatta oyunun 1951'de bitmesi bile ilk planın tamamı değilmiş, dosyalarda 1955 yılında geçen "family business" isimli kesilmiş bir epilog bulunuyormuş. yani vitounun hayatının 1955'e, hatta bazı ilk planlarda 1957'ye kadar uzanması düşünülmüş.

bir başka ilginç detay da bruno kısmı

ana oyunda bruno'ya olan borcumuzu ödüyor ve arkamızı dönüyoruz. fakat silinen içeriklerde vito'nun bruno'yu tamamen ortadan kaldırmak amacıyla geri döndüğü "kill bruno" isimli bir alt görev bulunuyormuş. bütün bunlara bakınca insan, mafia 2'nin anlatmak istediği hikayenin aslında bugün oynadığımızdan çok daha geniş olduğunu ve nasıl özet haline geldiği ve daha kötüsü bir çıkar düşüncesi sansüre uğradığını görüyorum.

hikayeden başka, oyunun tasarımı da kırpılmış ya da daha doğrusu kısılmış. mesela empire bay aslında yalnızca şehirde gezilen bir yer olmayacakmış. mafia 2'nin ruhu atmosferi zaten çok iyi ve biraz da bu yüzden hayranıyım. kar yağan sokaklar, arabalar, barlar, yaşayan ve aslında yaşamaya çalışan mahalleler... fakat ilk tasarımda empire bay çok daha yaşayan bir şehir olarak düşünülmüş. oyuncuların trene, otobüslere ve taksilere de yolcu olarak binebilmesi planlanmış. söz konusu oyun dosyalarında bunun için bilet satın alma animasyonları ve çeşitli kod kalıntıları bulunuyormuş.

metro sistemi de yalnızca dekor olarak tasarlanmamış, oyuncunun şehir içerisinde raylı sistemi aktif olarak kullanabilmesi düşünülmüş, fakat bu sistem ana oyundan çıkarılmış. metroya ait bazı kalıntılar daha sonra joe's adventures gibi dlc içeriklerinde kısmen kullanıldı ama planlanın ile kullanılanın arasında dağlar kadar fark var anlaşılan üzere.

şehir ile alakalı, mesela empire bay'ın çevresinde çok daha geniş bir kırsal alan ve otoban ağı bulunması planlanıyormuş ve vito'nun burada satın alabileceği saklanma evleri bile düşünülmüş.

şehirde yalnızca dışarıdan gördüğümüz bazı büyük malikanelerin, barların ve dükkanların içine girilebilmesi ve bu mekanlardan görev alınabilmesi planlanmış.

the greenfield gibi bazı mekanlar daha geniş şekilde kullanılabilecekmiş mesela. hatta daha da ötesi vito'nun hikayenin gereği taşındığı evlerle sınırlı kalmayan bir emlak sistemi de hazırlanıyormuş.

richard beck emlak ofisi üzerinden hunters point, marty'nin dairesi, hillwood evi ve villa scaletta'nın da içinde bulunduğu yaklaşık 6 farklı mülkün satın alınabilmesi düşünülmüş.
üstelik mesele yalnızca ev satın almak değil diyor bazı bilgilerde; evlerin içine buzdolabı, mobilya ve çeşitli ev eşyaları satın alarak safehouseları özelleştirme sistemi de kodlanmış.
yani vito'nun şehirdeki hayatı yalnızca görevden göreve koşmaktan ibaret olmayacaktı bunlar uygulansaydı, kendi evi, kendi arabası, kendi sosyal çevresi ve şehir içerisinde kendisine ait bir hayatı olacaktı.

işin teknik ve mekanik kısmında ise yine "yuh anasını satayım" dedirten şeyler var

mesela, araba kullanmak bile bugün bildiğimizden çok daha kapsamlıymış ve mafia 2'de araba zaten önemli. ama ilk tasarımlarda otomobilleri sadece ulaşım aracı değil, çalıntı araçlarla ilgili çok daha gelişmiş bir sistem düşünülmüş.

tamirhanelerde plaka değiştirme ve polislerin çalıntı araçları tespit etmesini zorlaştırmak amacıyla sahte araç ruhsatı satın alma mekanikleri varmış. ve bu yetmiyormuş gibi yaklaşık 10 farklı araç da ana oyundan çıkarılmış. bunların arasında beta dönemi görüntülerinde ve oyun dosyalarında görülen willys mb askeri cip ve çeşitli klasik otomobiller bulunuyormuş. bazılarını dlc ile satmalarını zaten oyunu ve oyuncuyu ne olarak gördüklerini çok iyi anlatıyor aslında yapımcıların.

diyor ki bu bilgiler, benzin sistemi de genişletilecekti. oyunda yakıtın bitmesiyle ilgili mekanik kısmen bulunuyor ancak ilk planda benzin istasyonlarında yalnızca yakıt almak değil, motor yağı satın almak ve motor arızalarını tamir ettirmek de düşünülmüş. hatta araçların modifikasyonu bile daha ileri düşünülmüş.

yani şu yazılanları ben bile okurken "hadi len" dedim bir yerde, ama sonra o dönemde çıkan 2008 yılında çıkan grand theft auto 4 düşündüm, the godfather oyununu düşündüm ve mafia 2'nin kendisi ve potansiyelini de düşündüm ve hiç de imkansız gelmedi bunlar. ve bu özelliklerin çoğu söylenen özellik şu an sanki devrim gibi anlatılıp gta 6'da olacak deniyor, yani amacın burada yine efsane olmak değil paranın rolüne önem vermek olduğu anlaşılıyor.

detaylar baktıkça daha da sinirleniyor insan

arabalara yalnızca motor geliştirmesi yapmak değil, kurşun geçirmez zırh plakaları takarak kaportayı güçlendirmek planlanmış. ki bu gta online'da kullanıldı yıllar sonra. tamirhanelerde araç radyolarını satın almak, tamir etmek veya daha iyi bir ses sistemi kurmak gibi seçenekler de düşünülmüş. ve bunların yanında oyunda bulunmayan çok daha önemli bir şey varmış ki; araba satın almak. yani vito'nun şehirdeki hayatının araç tarafı da bugünkü oyundan çok daha kişisel ve detaylı tasarlanmış aslında.

polis sistemi de çok daha farklı olacakmış

bugün mafia 2 de polis tarafından aranmak belli başlı kurallara bağlı, ama neredeyse bitmiş olan ama değiştirilen o tasarımda sistem çok daha etkileşimliymiş. mesela küçük suçlarda şuan polisin sizi yakalaması durumunda doğrudan çatışmaya girmek yerine polise rüşvet teklif etmek mümkün. ama bunlar daha detaylıymış ve polisin yanınıza gelip para karşılığında sizi bıraktığı animasyonlar bile hazırlanmış. daha da ilginci, polislerin vito'yu her zaman vurmak yerine teslim olmaya zorlayıp kelepçeleyebilmesi düşünülmüş. bazı sızan beta görüntülerinde vitonun elleri kelepçeli şekilde polis arabasına bindirildiği sahneler bulunuyormuş mesela.
yani polis sistemi yalnızca "aranma seviyesini düşür veya kaç" mantığından çok daha farklı bir yere gidebilirdi.

bu olanlar uygulansaydı, vito'nun yalnızca silahları değil, dövüş tarzı da genişletilecekti. ilk mafia oyununu oynayanlar hatırlar, orada olan bazı yakın dövüş silahları mafia 2 için de planlanmış. beyzbol sopası, muşta, bıçak ve sopa gibi silahlar oyun dosyalarında ve erken tanıtımlarda görülmesine rağmen ana oyundan çıkarılmış.

ateşli silah tarafında da aynı durum var; ikinci dünya savaşı dönemine ait m1 garand ve lee-enfield tüfekleri erken sürümlerde vito'nun elinde görülebiliyormuş. fakat bunlar da final tasarımda oyundan çıkarılmış. çatışma sisteminde ise blind fire, yani siperin arkasından başınızı çıkarmadan yalnızca silahı uzatarak rastgele ateş etme mekaniği kodlanmış ama animasyon problemleri nedeniyle bu sistem de iptal edilmiş.

daha ilginç olan ise vito'nun gizlilik mekanikleri

oyunda siper sistemi var ama değiştirilen kodlarda vito'nun serbest şekilde eğilerek sessizce yürüyebilmesi yani gerçek anlamda gizlilik mekanikleri üzerinde çalışılmış. hatta federal binanın kasasından belge çalma görevinin ilk tasarımının bu gizlilik sistemi üzerine kurulduğu belirtiliyor. bunun yanında öldürdüğümüz düşmanların cesetlerini taşıyıp araba bagajlarına saklamak veya gözden uzak yerlere götürmek de planlanmış. bu mekaniklerin oyunda bulunması, mafia 2'nin bazı görevlerinin nasıl bir yapıya sahip olabileceğini düşününce başından beri neler değiştirilmiş ve neler bize bırakılmış diye düşünmeden edemiyor insan. çünkü o zaman oyun yalnızca çatışma üzerine kurulmayacak, oyuncuya farklı hareket etme biçimleri de sunacaktı.

etkileşim ve npcler kısmında ise; empire bay'de vito'nun bir sosyal hayatı bile olacakmış. ve bence kesilen içeriklerin en ilginç taraflarından biri bu. vito'nun yalnızca mafya dünyasıyla değil, şehirle de ilişki kurması düşünülmüş. örneğin berber salonları açık, vito'nun saçını ve sakalını değiştirebilmesi planlanmış. hatta definitive edition duyuru fragmanında vito'nun oyunda bulunmayan farklı bir saç stiliyle görünmesi, bu kesilmiş sistemin dikkat çeken kalıntılarından biri olarak görülüyor yazılarda. kaldı ki 2006 yılında playstation 2'ye çıkan gta san andreas da bile saç ve sakal stili çeşit çeşit seçenekler sunuyordu. vito'nun kadın karakterlerle randevuya çıkabilmesi, onları restorana veya sinemaya götürebilmesi bile üzerine de çalışılmış. spor salonları da düşünülmüş, vito hapishane dışında spor salonlarına giderek yakın dövüş yeteneklerini ve yeni komboları geliştirebilmesi düşünülmüş.

yani vito'nun hayatı yalnızca: görev yap, araba kullan, düşman öldür, sıradaki bölüme geç şeklinde olmayacaktı ve şehirde yaşayan bir insan gibi davranabileceği sistemler de olacaktı.

empire bay'de yasadışı sokak yarışları ve araba bahisleri üzerine kurulu görevler hazırlanmış, yarışların kaldırılmasıyla birlikte haritada bulunan yarış pisti de büyük ölçüde amaçsız bir alan olarak kalmış mecburen. bunun yanında konsept tasarımları yapılmış fakat tamamen silinen bir bahis ofisi bulunuyormuş, vito'nun özel kıyafetlerle buraya gidip at ve köpek yarışlarına bahis oynayabilmesi düşünülmüş. barlarda ve çeşitli mekanlarda kart oyunları ve zar gibi kumar mekanikleri üzerinde de çalışılmış.

hatta köpekler bile empire bay'ın bir parçası olup, oyuncunun evleri için koruma köpeği veya evcil hayvan satın alabilmesi üzerine bir sistem düşünülmüş. sokaklarda başıboş gezen ve vitoya saldırabilen köpeklerin animasyonları bile kodlarda bulunuyormuş. burada da red dead online'da gördüğümüz özelliklerin düşünüldüğünü görüyoruz. yani şehirdeki canlı dünya yalnızca insanlardan oluşmayacaktı. işte hepsini bir araya getirdiğinizde elimizden alınanın yaşayan bir şehir olduğunu görülüyoruz.

insanlarla kurulan ilişkiler bile sistem haline getirip, dükkan sahipleriyle ilişkiler kurulması da planlanmış. sık sık gittiğiniz silahçı veya giyim mağazası sahibiyle ilişkiniz iyi olduğunda size indirim yapması veya gerektiğinde polise ihbar etmemesi mümkün olacakmış mesela.

joe barbaro ile ilişki de yalnızca senaryodaki dostlukla sınırlı olmayıp, gta 4'teki arkadaşlık sistemini andıran bir yapıda joe'yu telefondan arayıp içki içmeye, yemek yemeye veya striptiz kulübüne gitmeye çağırabilmek tamamen hazırlanmış. hatta bazı kesilmiş yan görevlerde joe ile fikir ayrılığına düşüp joe'ya karşı çatışmaya girebilmek gibi çok daha radikal ihtimallerin bulunduğu diyalog ağları varmış. aynı şekilde clemente, falcone ve vinci aileleri arasında oyuncunun daha aktif şekilde taraf seçebileceği ve farklı ilişkiler kurabileceği görev akışları da düşünülmüş.

vito'nun davranışlarının bir karşılığı bile olup, oyunda iptal edilen saygınlık ve itibar sistemi de düşünülmüş. oyuncu masum insanlara zarar verdiğinde red dead redemption'daki gibi itibarının düşmesi planlanmış, ve bu aslında mafia 2'nin dünyasına çok yakışan bir sistem olurdu. çünkü vito yalnızca görevleri tamamlayan bir karakter olmayacak, yaptığı şeylerin şehirdeki karşılığını da görecekti. aynı şekilde dükkan sahipleriyle ilişkiler, polisle ilişkiler, arkadaşlık sistemi ve farklı ailelerle kurulan bağlar bir araya geldiğinde vito'nun empire bay'deki davranışları daha anlamlı hale gelecekti. hatta şu an oynanan sürümde bölümler ilerletip vito mafyada yükseldikçe korna çalınca arabalar yoldan çıkarcasına kenara çekiliyor, sanırım bu da bu silinen kodlardan arta kalan bazı silinmeyen kısımlar.

benim bunları öğrendiğimden beri sorduğum ve bu yazıyı buraya kadar okuayanların soracağı soru şu: bütün bunlar neden silindi yani çıkarıldı?

benim bulduğum cevap; geliştirici 2k czech, oyunu başlangıçta mafia'nın ilk oyunundaki motor üzerinden yani playstation 2 ve xbox nesli için geliştirmeye başlamış, hatta oyun eski nesil konsollarda neredeyse bitme aşamasına gelmişken, piyasaya playstation 3 ve xbox 360 çıkınca yapımcı şirket 2k, stüdyoyu yeni nesil için sıfırdan bir motor yapmaya zorlamış.
bu durum illusion engine isimli motorun yazılması için yılların harcanmasına ve halihazırda bitmiş olan bir sürü oyun mekaniğinin yeni motora aktarılamayıp çöpe gitmesine neden olmuş ve boşa giden yıllar ve emekler kalmış geriye... ve doğal olarak geliştirme süreci daha da zorlaşmış. bütçe ve zaman baskısı da eklenince oyun ciddi şekilde küçültmüş ve günümüzün zam yapmamak için gramajı küçültülen ürünlerine dönmüş.

ilk planlanan hikayenin yaklaşık %40'ının ve açık dünyanın çok sayıda yan aktivitesinin çıkarıldığı belirtiliyor. ve bazı harita varlıkları ve görev fikirleri ise tamamen çöpe atılmak yerine daha sonra jimmy's vendetta ve joe's adventures gibi dlc'lere dağıtılıp ek para karşılığı satıldı oyunculara. bu yüzden bu dlc'lere yalnızca ek içerik olarak bakmıyorum hatta hakkımız olanın bölümüp bize tekrar satıldığını ve satın aldığımızın bizden esirgenin gölgesi bile olmadığını düşünüyorum. çünkü bana göre parasını hak eden içerik, gta 4 lost and dammed ve ballad of gay tony, red dead redemption undead nightmare ve the witcher 3 wild hunt blood and wine'a denir ve parasının her kuruşu yapanların hakkıdır.

mafia 2 hakkında öğrendiklerim keşke burada bitti diyebilsem...

mafia 2 için resmi birçok oyunculu/online mod üzerinde de çalışılmış. ve oyunun pc kaynak dosyalarında oyuncuların konumlarını, araç hareketlerini ve silah atışlarını sunucu üzerinden senkronize etmeye yönelik networking kodları bulunduğu belirtiliyor.

dil dosyalarında ve arayüz şemalarında da çok oyunculu modlara, lobiler ve sunucu listelerine işaret eden metin kalıntıları bulunmuş. ancak bütün bu sistem de oyunun diğer kesilen içerikleriyle birlikte online da sunulmaya gerek görülmemiş bizlere. düşünüyorum da bir gta 4 online bir red dead redemption 1 online tarzı bir online çok güzel ve farklı olabilirdi.

çünkü 2008'de çıkan gta 4'teki bazı görevler mafya konusunu içeren modları içeriyor ve 2009 yılında rdr 1 ise dönemine göre çok özgür bir dünya online sunabildi, mafia 2 den 2 ve 1 yıl önce çıkmalarına rağmen.

demek ki uğraşmak istemediler veya daha kötüsü kitlesini buna layık görmediler...

sonrasında hatırladığım bir topluluk bu kalıntıları kullanarak mafia 2 multiplayer (m2-mp) isimli hayran yapımı bir online mod geliştirilmişti.

ve zaten bu bağımsız modcuların arasında bazen ana yapımcılardan çok daha özenli işler yapan yetenekli insanlar oluyor.

bu hayran yapımı modda gta: san andreas'taki samp benzeri şekilde oyuncuların kendi sunucularını kurup empire bay'de birlikte oynayabilmesine imkan sağlanmıştı. online haricinde yine benzer hayran grupları; mafia 2 final cut ve extended edition gibi topluluk modlarını oyun dosyalarında kalan bazı kesilmiş içerikleri yeniden oyuna kazandırmaya çalıştı; metro sistemi, ehliyet mekanikleri, kesilmiş görevler ve başka birçok detay bu çalışmaların konusu oldu.

peki ben bunları nereden öğrendim ve mafia 2 hayranları öğrensin diye niye bu kadar uğraştım ve yazdım?

bunların önemli bir bölümü oyuncuların yıllar içerisinde yaptığı veri madenciliği çalışmalarından geliyor. benim de araştırırken öğrendiğim the cutting room floor gibi oyunların kodlarında unutulmuş veya kesilmiş içerikleri arşivleyen kaynaklar, mafia 2'nin oyun dosyalarında kalan parçaları ortaya çıkarmış. pc sürümündeki .sds dosyalarının incelenmesiyle ses dosyaları, bitmemiş 3d modeller, kod satırları, animasyonlar ve çeşitli sistemlere ait kalıntılar keşfedilmiş. yani bunlar yalnızca "keşke oyunda olsaydı" türünden hayran teorileri değil, arkasında gerçekten oyun dosyalarında bulunan izler var.

yazma amacım ve asıl mesele şu...

bütün bu içerikleri tek tek saydığınızda insanın gözüne yalnızca uzun bir özellik listesi geliyor, özetlersem

metro, otobüs, taksi, ev satın alma, ev özelleştirme, berber, randevu, spor salonu, kumar, bahis, sokak yarışları, köpekler, gelişmiş polis sistemi, rüşvet, kelepçelenme, gizlilik, ceset taşıma, araç modifikasyonu, ruhsat değiştirme veya sahte ruhsat, onur itibar sistemi, joe ile arkadaşlık sistemi, farklı mafya aileleri arasında seçim, alternatif finaller, 1955 epilogu, online mod ve en önemlisi daha uzun hikaye ve uzun zaman geçirilebilecek bir eğlence elimizden alındı.

bunların hepsi tek başına bakıldığında küçük ayrıntılar, ama hepsini yan yana koyduğunuzda artık küçük ayrıntılardan bahsetmiyoruz; bambaşka bir oyundan bahsediyoruz. ve bence mafia 2'nin bugün hala insanlarda "daha fazlası olabilirdi" hissi bırakmasının nedeni tam olarak bu. ve bu sadece bir his değil gerçek bir ihtimal ve çok kötü...

ben mafia 2'ye baktığımda artık yalnızca 2010 yılında çıkmış bir mafya oyunu görmüyorum.
1 hafta önceye kadar benim için efsaneydi ama artık tamamlanmamış ya da tamamlandırılamamış bir şaheserin ihtimalini düşünüyorum.

tüm ruhu vermek isteyen geliştiricilerin elinde çok daha büyük olarak doğmuş, ama parayı merkeze koyan yayıncıların müdaheleleriyle zaman içerisinde küçültülmüş ve sonunda elimizde kalan haliyle piyasaya sürülmüş bir dünya görüyorum.

belki vito'nun 1957ye kadar olan hayatını görecektik.
belki dört farklı finalden birini yaşayacaktık.
belki joe ile aramız bozulacaktı.
belki farklı mafya aileleri arasında gerçekten seçim yapacaktık.
belki leo galante'yi öldürecektik.
belki bruno'nun peşine yeniden düşecektik.
belki vito kendi evini satın alıp döşeyecek, saçını kestirecek, joe'yu arayıp içmeye çıkacak, metroya binecek, otobüse binecek, yarışlara bahis oynayacak ve empire bayın yalnızca suç dünyasında değil, günlük hayatında da yaşayacaktı.
belki bir polis bizi vurmak yerine kelepçeleyip götürecekti.
belki bir dükkan sahibi bizi tanıyacak ve iyi ilişkimiz olduğu için bizi koruyacaktı.
belki bir arabanın plakasını değiştirecek, sahte ruhsat alacak, motorunu tamir ettirecek, radyosunu değiştirecek ve hatta zırhlandıracaktık.
belki bir cesedi bagaja koyup ortadan kaldıracaktık.
belki de bütün bunların yanında bir arkadaşımızla aynı empire bayda oynayacaktık.

elimizde "belki"lerle dolu sorular ve hiç alamayacağımız cevaplar ve en önemlisi artık hiçbir anlamı olmayan "keşke"ler ve"ah ulan"lar var.

bize sunulanların hiçbiri ana oyunun bize sunduğu gerçekliğin tamamı olmadı. ama dürüstçe söyleyebilirim ki; mafia 2 bana hiçbir zaman yalnızca "iyi ama eksik bir oyun" gibi gelmedi. ama öğrendiklerimden sonra içinden çok büyük bir dünya sökülüp çıkarılmış bir oyun gibi geliyor. söken bayağı iyi sökmüş ya da ben fark etmemeyi seçmişim ve bu yüzden görmedim belki de, bilemiyorum... ama bunları öğrendikten sonra bunları anlatmamak bana yakışmazdı ve bu ruhla başladım yazıma ve derledim bilgilerimi.

ama her şeye rağmen bugün elimizde kalan mafia 2 bile; vito scaletta'nın hayatını, dostluğunu, ihanetini, yükselişini ve düşüşünü anlatabilecek kadar güçlü. ama oyun dosyalarının arasında kalanlara baktığınızda, bunun aslında çok daha büyük bir hikayenin yalnızca bize gösterilen kısmı olduğunu fark ediyorsunuz. ve belki de en acı tarafı; bazı oyunların silinen içerikleri yalnızca çıkarılmış özellikler olmaması, onların hiçbir zaman yaşayamayacağımız ihtimaller olması...

karşıma çıkan ve sonrasında araştırmalarımda gördüklerime kısa bir örnek teknik bilgi vermek istiyorum

"the cutting room floor: mafia ii unused text sayfasında yer alan doğrudan oyun içi kod satırı örneklerinden bazıları;

saygınlık sistemi kanıtı; 00_50_00_0103: you killed innocent people. your reputation is getting lower! (masum insanları öldürdün. itibarın düşüyor!) satırı, oyundan tamamen silinen dinamik itibar sisteminin kodda hazır beklediğini gösterir.

kasa hırsızlığı yeteneği kanıtı; 00_50_00_0048: you have learned to crack a safe. (kasa açmayı öğrendin.) metni, bölüm 3'te giuseppe'nin dükkanında vito'ya öğretilmesi planlanan ancak sonradan kaldırılan bir yeteneğin kanıtıdır.

alternatif bölümler ve görevler hakkında kanıt; the cutting room floor mafia 2 main page verilerinde, oyunun tables.sds dosyaları içinde gizli kalmış, joe's adventures dlc'sine ait test haritaları ve final oyununda kullanılmayan çok sayıda sinematik ara sahne dizini listelenmektedir."

ve aslında bunlara bile gerek yok, oyunun orijinal yönetmeni ve senaristi olan daniel vavra ile diğer geliştiricilerin yıllar içinde yaptığı çok çarpıcı itiraflar ve sitemler var.

vavra, şirket içi baskılar ve görüş ayrılıkları nedeniyle oyun tamamlanmadan hemen önce projeden ve stüdyodan yani 2k czech'ten ayrılmak zorunda kalması bile yeterli. vavra'nın aslında mafia 3'ün ilk senaryosunu da tamamen yazdığı da ortaya çıktı. ancak mafia 2'nin geliştirilme sürecindeki bitmek bilmeyen şirket kavgaları ve 2k games'in hikayeyi basitleştirme dayatmaları yüzünden stüdyodan ayrıldığında, yazdığı tüm mafia 3 senaryosu 2k tarafından doğrudan çöpe atılmış. ve pek bilinmez ama daniel vavra aynı zamanda kingdom come: deliverance'nin yapımcısı ve bu oyunu yapan warhorse studios'u kuran kişidir.

yazımı bitirirken hislerim ve mafia 2'nin silinen dünyasını düşündüğümde benim gördüğüm de tam olarak bu.

ve aklımda takılı kalan; bir zamanlar yapılması planlanan ama hiçbir zaman tam anlamıyla yaşayamadığımız bir empire bay.

vitonun daha uzun sürecek hayatı.

joenun daha farklı bir kaderi.

başka finaller.

başka görevler.

başka insanlar.

başka yollar.

ve bütün bunların ortasında, bugün bildiğimiz vito scaletta ve empire bay.

işte bu yüzden mafia 2 için "tamamlanamamış bir şaheser" diyerek abarttığımı düşünmüyorum. çünkü bazen bir oyunun, eserin ya da duygunun büyüklüğünü yalnızca içinde bulunan şeyler göstermez, içinden nelerin çıkarılmak zorunda kaldığı da gösterir. ve işte mafia 2'nin geride bıraktığı en büyük soru, benim gibi onu efsane olarak gören biri olarak:

ya bütün bunların hiçbiri kesilmeseydi yani bizden esirgenmeseydi, bugün nasıl bir mafia 2 oynuyor olurduk?

The Witcher 3: Wild Hunt'ta Oyunun Güzelliğini Çaktırmadan Arşa Çıkaran İnce Detaylar