Heinz Mayonez'in Almanya ve Türkiye Versiyonları Arasındaki Düşündürücü İçerik Farkı
sosyal medyada heinz mayonez üzerinden paylaşılan bir etiket kıyaslamasına denk geldim. ambalajlar ve alt segmentler (biri creamy, diğeri das original) birebir aynı ürün grubu olmasa dahi arkalarındaki içerik sıralaması bir tüketici olarak çok çarpıcı bir detayı ortaya koyuyor.
gıda mevzuatına göre etiketlerdeki içerikler üründe en çok bulunandan en aza doğru sıralanmak zorundadır. bu kural ışığında listelere bakınca:
almanya'da satılan şişe: 1. kanola yağı, 2. su, 3. pastörize yumurta sarısı. devamında sirke, şeker, nişasta, tuz, baharatlar ve tek bir antioksidan var.
türkiye'de satılan şişe: 1. su, 2. ayçiçek yağı, 3. modifiye nişastalar. devamında ise ksantan gam, koruyucular (sodyum benzoat, potasyum sorbat), asitlik düzenleyiciler, aroma vericiler ve renklendiriciler sıralanıyor.
klasik bir mayonezin kimyası bellidir: yağ ve yumurtanın emülsiyonudur. almanya'daki ürün bu geleneksel yapıyı koruyup en yüksek oranda bitkisel yağ içerirken, bizdeki şişeyi açtığınızda aslında satın aldığınız şeyin en büyük bileşeni düpedüz su.
içeriğin başında yağ yerine su yer alınca haliyle o akışkan sıvıyı mayonez dokusuna kavuşturmak için modifiye nişasta ve ksantan gam gibi kıvam arttırıcılara, sarımsı rengi tutturmak için renklendiricilere, sulu ortamda bozulmayı engellemek için de birden fazla koruyucuya ihtiyaç duyuluyor. yani birinde temel bileşen yağ iken, diğerinde suyu sos kıvamına getiren formülasyon öne çıkıyor.
bir tüketici olarak raftan aldığım sostan beklentim su bazlı bir kıvam çalışması değil, geleneksel tarife sadık kalınmış sade bir içerik görmek. bu durum sadece tek bir markaya özgü de değil; yerli pazara sunulan ürünlerde ana hammaddeler yerine su ve katkı maddesi dengesinin tercih edilmesi, etiket okuryazarlığının neden hayati olduğunu açıkça gösteriyor.
ekleme: "türkiye'deki ürün creamy versiyon, creamy yapmak için bu katkılar gerekiyor" şeklinde yazanlar olmuş
merak edip baktım. heinz'in ingiltere'de sattığı seriously good mayonnaise için kendi ürün açıklamasında doğrudan "rich, creamy and irresistibly smooth" ifadeleri kullanılıyor.
içerik
%68 kanola yağı, su, %5 pastörize yumurta sarısı, sirke, şeker, nişasta, tuz, hardal tohumu, baharat ve kalsiyum disodyum edta.
yani modifiye nişasta yok, ksantan gam yok, sodyum benzoat yok, potasyum sorbat yok, aroma vericiler yok, renklendiriciler yok.
dolayısıyla "creamy olduğu için bunların kullanılması gerekiyor" açıklaması pek karşılık bulmuyor. aynı markanın gayet creamy diye pazarladığı başka bir mayonez bunlar olmadan da üretilebiliyor.
elbette bu, türkiye'deki ürünle birebir aynı sku değil. zaten mesele de o değil.
mesele şu: creamy kıvam için bunlar zorunlu değilse, türkiye'deki formülasyonda neden tercih edilmişler?
benim başından beri merak ettiğim şey tam olarak bu.
ekleme
görseldeki türkiye içeriğinin doğruluğunu sorgulayanlar olmuş. migros'ta satılan heinz mayonez 330 g ürününün içerik bilgisinde de modifiye nişastalar, ksantan gam, sodyum benzoat, potasyum sorbat, aroma vericiler, sitrik/laktik asit, edta ve renklendiriciler listeleniyor.