PSİKOLOJİ 23 Ekim 2026
156 OKUNMA     9 PAYLAŞIM

Kağıda Not Tutarak Çalışmanın En Etkili Yöntem Olduğunu Kanıtlayan Spiker: Derek Rae

Her maç öncesi hazırladığı detaylı notlarla ünlenen Rae, bilimsel açıdan bazı şeyleri tek başına kanıtlamış oldu diyebiliriz.

derek rae, 40 yıldır futbol maçlarını anlatıyor ve her maçtan önce bir kâğıdın tamamını küçücük el yazısıyla dolduruyor. sonra maç başlıyor ve o kâğıda neredeyse hiç bakmıyor.
bunu bilerek yapıyor. bunun nedeni, üniversitedeyken hazırladığın kopya kâğıdının, sınav sırasında onu hiç açıp bakmadığın hâlde bile işine yaramasıyla aynı.

rae, 2018 yılında iran ile portekiz arasındaki bir dünya kupası maçında tuttuğu notları paylaştığında bunu açıkça ortaya koymuştu. kendisi dillere meraklı biri ve her şeyi el yazısıyla yazıp farklı renklerle kodlamak, bilgilerin aklında kalmasını sağlıyor. bir bilgiye hızla ihtiyacı olduğunda ise kâğıdın neresinde olduğunu zaten biliyor.

psikologlar bu duruma daha 1978 yılında bir isim verdi

slamecka ve graf adlı iki araştırmacı, insanların kendi ürettikleri bilgileri, yalnızca okuyup geçtikleri bilgilere kıyasla çok daha iyi hatırladıklarını gösterdi. yani rae, saatlerce süren araştırmasını kendine özgü kısa notlara dönüştürdüğünde, aslında bilgileri özetleme sürecinin kendisi bir tür öğrenme çalışmasına dönüşüyor.

kalem de bu süreçte önemli bir rol oynuyor. 2024 yılında norveç'teki bir laboratuvarda araştırmacılar, 36 üniversite öğrencisinin başına 256 elektrot içeren başlıklar taktı. öğrencilerden önce kelimeleri elle yazmaları, ardından aynı kelimeleri klavyeyle yazmaları istendi. elle yazma sırasında, yeni anıların oluşumuyla bağlantılı beyin bölgeleri arasında yoğun bağlantı faaliyetleri gözlemlendi. klavyeyle yazarken ise aynı etkinlik aynı şekilde ortaya çıkmadı.

real madrid - sevilla maçı için not sayfasını nasıl düzenlediğine de bakın


real madrid, sol tarafta mavi ve mor mürekkeple; sevilla ise sağ tarafta kırmızı mürekkeple yazılmış. oyuncuların forma numaraları da sayfanın kenarlarına sıralanmış. araştırmacılar, insanların bir bilgiyi sayfanın neresinde gördüklerini genellikle özel bir çaba harcamadan hatırladıklarını 1970'lerden beri biliyor. dolayısıyla bir var incelemesi yapıldığında ya da bir oyuncu sakatlanıp yerde kaldığında ve rae'nin maçtaki sessizliği doldurması gerektiğinde, doğru renge ve doğru satıra bir kez bakması yeterli oluyor. ihtiyacı olan bilgi hemen elinin altında.

oyuncu isimleri konusunda da aynı titizliği gösteriyor. almancayı akıcı bir şekilde konuşuyor ve bir oyuncunun adını doğru telaffuz ettiğinden emin olmak için konsoloslukları aradığı bile biliniyor.

her şey, o henüz 7 yaşındayken başladı

aberdeen'de yaşayan ailesi 1974 yılında ilk teyplerini satın aldı. küçük derek de o yaz düzenlenen dünya kupası sırasında teybe maç anlatımları yapmaya başladı. henüz üniversitedeyken, 1986 yılında bbc scotland'da çalışmaya başladı. ertesi yıl, henüz 20 yaşındayken, yılın britanyalı spor yayıncısı ödülünü kazandı.

rae, en az sekiz dünya kupası'nda maç anlattı ve hâlâ her üniversite öğrencisinin final sınavından önceki gece farkına vardığı aynı yöntemi uyguluyor: bilgileri kendi elinle yazmak, onları gerçekten öğrenmenin en etkili yollarından biri olabilir.

Kaynak: Frontiers in Psychology