SAĞLIK 4 Eylül 2026
202 OKUNMA     3 PAYLAŞIM

Kolumuz Uyuştuğunda Beynimiz Neden Onu Bize Ait Değilmiş Gibi Hisseder?

Kolumuzun üzerine yatıp uyandığımızda onu bazen gerçekten de başkasının koluymuş gibi hissederiz.

bir sinire beş dakika boyunca baskı uygulamak, beyninizin kolunuzu vücut haritasından geçici olarak silmesine neden olabilir. kendi kolunuzu kaldırdığınızda onu sanki başka birine aitmiş gibi hissetmenizin temel nedeni de budur.

kolunuz boyunca uzanan sinirler, özellikle ulnar (dirsek) ve radial sinirler, kendi içlerinde bulunan küçük kan damarlarından beslenir. vücut ağırlığınızı bu sinirlerden birinin üzerine verdiğinizde, bu damarlar sıkışır. dokunma duyusunu ve kolun konumunu taşıyan büyük çaplı sinir lifleri, basınca karşı daha hassas oldukları için ilk olarak işlevlerini kaybeder.

kolunuzun nerede olduğunu ve nasıl hareket ettiğini bilmenizi sağlayan duyunun adı propriyosepsiyondur. beyninizin kolun size ait olduğunu anlamasında bu duyunun önemli bir rolü vardır. bu sinyaller kesildiğinde kol, beyninizdeki vücut haritasından geçici olarak çıkar. beyniniz bir süreliğine kolu “kendisine aitmiş” gibi algılamamaya başlar.

karıncalanma ve iğnelenme hissi ise sinirin yeniden çalışmaya başlamasının bir parçasıdır. baskı ortadan kalkınca kan akışı normale döner ve bir süre oksijensiz kalan sinir lifleri yeniden çalışmaya başlarken düzensiz sinyaller üretir. bu nedenle his genellikle önce uyuşma, ardından karıncalanma ve son olarak kısa süreli yanma şeklinde geri gelir.

bunun genellikle kalıcı bir hasara yol açmamasının nedenlerinden biri de sinir sisteminizin uyku sırasında sinirler üzerindeki baskıyı fark edip sizi küçük uyanmalarla pozisyon değiştirmeye yönlendirmesidir. çoğu zaman bunu farkında bile olmadan yaparsınız.

alkol ise bu koruyucu mekanizmayı zayıflatabilir. bu yüzden aşırı alkol alıp kolunu bir sandalyenin üzerine sıkıştırarak uyuyan bir kişi, uyandığında bileğini hareket ettirmekte zorlanabilir. bu durum tıpta “saturday night palsy” (cumartesi gecesi felci) olarak adlandırılır ve bazı vakalarda güçsüzlük haftalarca sürebilir.

yani o garip süreç; uyuşma, kolun size ait değilmiş gibi hissedilmesi, ardından gelen karıncalanma ve yanma, aslında büyük ölçüde bir sinirin bir süreliğine baskı altında kalıp sessizleşmesi ve ardından yeniden çalışmaya başlamasıyla açıklanabilir.