şubat 2003’te fransa’nın romorantin kentindeki matra fabrikasına günde yalnızca 15 renault avantime siparişi geliyordu. üretim durduruldu; renault otomobili başka fabrikaya taşımayı reddedince yıllardır espace, rancho ve murena gibi sıra dışı araçlar yapan matra’nın otomobil bölümü de kapandı.

fabrikaya son darbeyi indiren araç kötü tasarlanmış sıradan bir otomobil değildi. iki kapılı bir minibüs-coupé, orta direksiz cam salonu ve üstü açıldığında cabrio hissi veren bir uzun yol otomobiliydi.

avantime’ın çözemediği problem otomobilin kendisi değil, böyle bir otomobili isteyen yeterince insan bulunmamasıydı.

matra, renault espace’ın ilk üç neslini geliştirmiş ve üretmişti. espace avrupa’da ailelerin çocukları, valizleri ve piknik masasını aynı araca doldurma biçimini değiştirmiş; matra fabrikasının ana işi haline gelmişti.

renault dördüncü nesil espace’ı kendi fabrikalarında üretmeye karar verince romorantin’deki hattın yeni bir modele ihtiyacı doğdu. matra’nın düşündüğü müşteri grubu epey özeldi: çocukları büyüyüp evden ayrılmış eski espace sahipleri, yüksek oturma konumundan ve ferah kabinden vazgeçmeden artık daha gösterişli bir otomobil kullanacaktı.

ortaya “coupéspace” adı verilen yeni bir sınıf çıkarıldı. coupé ile espace kelimeleri birleştirilmişti. otomobilin adı da fransızca “önünde” anlamındaki avant ile ingilizce time kelimesinden geliyordu: zamanının önünde.

1999 cenevre otomobil fuarı’nda gösterilen konsept o kadar tuhaftı ki seri üretime geçerken normalleştirilmesi bekleniyordu. renault bunu yapmadı. 2001’de yola çıkan otomobil, fuardaki tasarımın neredeyse aynısıydı.

avantime 4,64 metre uzunluğunda ve 1,63 metre yüksekliğindeydi. espace platformundan ve parçalarının yaklaşık yarısından yararlanıyordu fakat yalnızca iki yan kapısı vardı. üç çocuklu ailenin kullanacağı gövde, hafta sonu coupé’si gibi düzenlenmişti.

o iki kapı da normal değildi.

arka koltuklara geçilebilmesi için kapılar son derece uzun yapılmıştı. böyle bir kapıyı alışveriş merkezi otoparkında açmaya çalışırsanız yanınızdaki otomobilin sahibine telefon numarası bırakmanız gerekebilir. matra bu nedenle “çift kinematik” adlı iki aşamalı bir menteşe geliştirdi.

kapı açılırken yalnızca dışarı doğru geniş bir yay çizmiyor; aynı anda öne ve gövdeye paralel biçimde ilerliyordu. böylece dev kapının arka ucu fazla dışarı savrulmadan geniş bir giriş oluşturabiliyordu. basit bir arka kapı eklemek yerine otomobil tarihinin en karmaşık kapılarından biri yapılmıştı.

yan camların çerçevesi ve ön ile arka camlar arasında orta direk yoktu. tavandaki “grand air” düğmesine basıldığında dört yan cam birlikte iniyor, büyük cam tavan açılıyordu. geriye başınızın üzerinde bir tavan iskeleti ve etrafınızda kesintisiz bir açıklık kalıyordu. cabrio değildi ama içeri dolan hava öyle davranıyordu.

arka koltuklar ön koltuklardan daha yükseğe yerleştirilmişti. renault buna tiyatro oturma düzeni diyordu; arkadaki yolcular ön koltukların arkasına bakmak yerine geniş ön camdan yolu görebiliyordu. dört yetişkin, yüksek koltuklarda ve camlarla çevrili bir salonda yolculuk ediyordu.

motor seçenekleri arasında 150 beygirlik 2,2 litre dizel, 165 beygirlik 2,0 turbo ve 210 beygire yaklaşan 3,0 litre v6 bulunuyordu. fakat yaklaşık 1,7 tonluk, önden çekişli ve yüksek gövdeli avantime hiçbir zaman gerçek bir spor coupé gibi davranmadı. en güçlü motorla bile karakteri viraj kovalamaktan çok otoyolda geniş koltuğa yayılmaya uygundu.

satıştaki ilk seçeneklerden birinin v6 motor ve manuel şanzıman olması da işleri kolaylaştırmadı. daha ulaşılabilir motorlar ve otomatik vites gecikerek geldi. karmaşık kapılar, cam tavan ve elektronik sistemlerdeki geliştirme sorunları otomobili yaklaşık bir yıl ertelemişti.

avantime sonunda bayilere ulaştığında renault aynı müşteriye hitap eden başka bir sıra dışı amiral gemisini, vel satis’i de piyasaya sürüyordu.

aile otomobili arayan kişi arka kapıları ve daha fazla koltuğu bulunan espace’a gidiyordu. coupé isteyen kişi daha alçak, hızlı ve sportif bir otomobil bekliyordu. lüks araç alıcısı ise aynı paraya alman markalarının oturmuş modellerini seçebiliyordu. avantime bu grupların hepsinden bir şey taşıyor, hiçbirinin alışveriş listesine tam olarak giremiyordu.

2001–2003 arasında yalnızca 8.577 adet üretildi. avantime tek başına matra’yı yok etmedi; renault’nun yüksek adetli espace üretimini geri alması fabrikanın temelini zaten çekmişti. onun yerine verilen avantime’ın satmaması, romorantin hattına tutunacak ikinci bir dal bırakmadı.

bugün yollar coupé görünümü verilmeye çalışılan yüksek crossoverlarla dolu. bu nedenle avantime için sık sık “zamanından önce geldi” deniyor. fakat günümüzün coupé-suv’ları müşteriyi ürkütmemek için dört kapıyı, geniş bagajı ve tanıdık otomobil düzenini koruyor.

avantime ise fikrin terbiyesiz halini yapmıştı: minibüs kadar yüksek, coupé gibi iki kapılı, cabrio gibi açık ve lüks otomobil kadar pahalı.

adı zamanının önünde olduğunu söylüyordu. satış rakamları, müşterilerin o zamana yetişmek için acele etmediğini gösterdi.

kaynaklar:

renault the originals:

https://theoriginals.renault.com/en/avantime

lane motor museum:

https://www.lanemotormuseum.org/…ult-avantime-2003/

classic & sports car:

https://www.classicandsportscar.com/…-niche-too-far

rac:

https://www.rac.co.uk/…avantime/avantime-2002-2003/

hagerty:

https://www.hagerty.co.uk/…lassic-renault-avantime/