Toplu Taşımada Birileri Temassız Kartınıza Cihaz Yaklaştırıp Oradan Para Çekebilir mi?
cebinizdeki temassız karttan pos cihazıyla para çekilebilir mi?
kalabalık bir otobüste birinin pos cihazını çantanıza yaklaştırıp haberiniz olmadan kartınızdan para çektiği hikâyesi yıllardır dolaşıyor. net cevap şu: teknik olarak uygun şartlar sağlanırsa cebinizdeki kart üzerinden bir ödeme başlatılabilir. ancak pos cihazı uzaktan para emen sihirli bir kutu değildir; işlem başlatılmış olmalı, kart birkaç santimetre yaklaştırılmalı ve para kayıtlı bir üye işyeri üzerinden geçirilmelidir. yani mümkün, fakat anlatıldığı kadar kolay ve görünmez değil.
burada yapılan şey hesaptan nakit çekmek değil, normal alışveriş gibi görünen bir pos ödemesi oluşturmaktır. cihazı taşıyan kişi önce bir tutar girer ve işlemi başlatır. pos, kartın içindeki temassız çiple nfc adı verilen kısa menzilli radyo bağlantısı kurar. kartın pile ihtiyacı yoktur; okuyucunun oluşturduğu elektromanyetik alan çipi birkaç saniyeliğine çalıştırır ve ödeme bilgileri aktarılır.
bu bağlantının menzili oldukça kısadır. visa, kartın okuyucuya yaklaşık 2–5 santimetre yaklaştırılması ve doğru biçimde tutulması gerektiğini belirtiyor. ince bir pantolon cebi veya çantanın dış gözü bu mesafeyi her zaman engellemez. kalın cüzdan, metal eşyalar ve üst üste duran birden fazla temassız kart ise iletişimi bozabilir. birden fazla kart algılandığında terminal genellikle hangisini kullanacağını seçemez ve işlem gerçekleşmez.
kart ile pos anlaşınca her ödeme için “kriptogram” adı verilen tek kullanımlık bir güvenlik kodu oluşturulur. aynı kod ikinci bir alışverişte kullanılamadığı için birinin kart sinyalini kaydedip daha sonra durmadan ödeme üretmesi engellenir. buradaki ince ayrım önemli: tek kullanımlık kod, o anda başlatılan ilk izinsiz ödemeyi mutlaka durdurmaz; elde edilen verinin kopyalanarak tekrar kullanılmasını zorlaştırır.
bankanın sistemi işlemi ayrıca değerlendirir. tutar, önceki harcamalar, art arda yapılan temassız ödemeler ve bankanın risk kuralları nedeniyle işlem reddedilebilir veya kart sahibinden şifre istenebilir. bu kontroller ülkeye, bankaya ve karta göre değiştiği için “şu tutarın altındaki para kesin çekilir” diye evrensel bir rakam yoktur.
dolandırıcının önündeki en büyük engel mesafeden çok paranın gideceği yerdir. pos ile alınan ödeme, cihazın bağlı olduğu üye işyerine ve onu sisteme kabul eden bankaya kadar iz bırakır. ingiltere’de ödeme sektörünü temsil eden uk finance, kalabalıkta insanlara yaklaşılarak bu şekilde para çalındığı doğrulanmış bir vakaya rastlanmadığını; kart ödemelerinin alıcı hesaba kadar takip edilebildiğini belirtiyor. sahte veya ele geçirilmiş bir işletme hesabı kullanılması ihtimali tamamen yok sayılamaz, ama bu yöntem anonim bir yankesicilik değildir.
günlük hayatta yapılacak en mantıklı şey kart hareketi bildirimlerini açmak ve tanımadığınız işlemi bekletmeden bankaya bildirmektir. kart uygulaması izin veriyorsa temassız özelliği kapatılabilir veya kart geçici olarak kullanıma kilitlenebilir. koruyucu cüzdanlar radyo bağlantısını kesebilir; buna rağmen herkesin özel bir cüzdan alması şart değildir. bildirimleri açık tutmak ve kartı kolayca yaklaşılamayacak bir bölmede taşımak çoğu kişi için yeterli korumadır.
otobüste pos gezdiren hırsız elini cebinize sokmadan ödeme almayı deneyebilir; fakat bankacılık sistemine kendi tahsilat yolunu bırakmak zorundadır. elektronik yankesiciliğin garip tarafı da bu: fail cüzdanınıza dokunmaz ama neredeyse fiş keserek kaçar.
kaynaklar:
visa türkiye — temassız ödeme
emvco — emv contactless chip
uk finance — temassız ödeme hakkındaki şehir efsaneleri