Bosna Kasabı Denen Ratko Mladiç Kimdir? Ölümünü Nasıl Yorumlamak Gerekir?
Kimdi bu adam? Nedir mevzu?
Ratko Mladić: Sahadaki askeri mimar (uygulayıcı).
Konumu: Bosnalı Sırp Ordusu'nun (VRS) başkomutanıydı.
Rolü: Temmuz 1995'te Srebrenitsa kasabasına bizzat girerek operasyonu yönetti. 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuğun sistemli bir şekilde esir alınması, otobüslere bindirilmesi ve infaz edilerek toplu mezarlara gömülmesi emirlerini bizzat verdi. Şehre girdiğinde kameralar karşısında "Türklerden öç alma zamanı geldi" diyerek katliamın motivasyonunu açıkça ortaya koydu.
Hukuki Durumu: Soykırım ve insanlığa karşı suçlardan müebbet hapis cezası aldı. Cezasının infazı devam ederken Lahey'deki BM gözaltı merkezinde hayatını kaybetti.
11 temmuz 1995 günü ratko mladiç, srebrenica'ya girdi. sonra?
hollandalı general, onları koruması için yalvaran ancak söyledikleri kaale alınmadığı için bir el bombası atıp bir hollandalı askerin ölümüne neden olduğu için boşnak direnişçilerin tüm silahlarını toplatmıştır. srebrenica'da sadece 400 görevli hollanda askeri bulunmaktadır. daha sonra radko mladiç'ten hediyeler de alacaktır kendisi. durumu haber alan radovan karadziç, 2000 kişilik sırp milislerini, akrepleri oraya yollar. hiç bir direnişle karşılaşmadan şehre girer radko mladiç. güya, hollandalılar nato uçaklarını da yardım için çağırmışlardır ancak ne gelen vardır ne giden.
kadın çocuk 10.000 kişi ölür. güvenli bölge denilerek çevrede ne kadar evi barkı yok edilmiş derdest edilmiş boşnak varsa 2 sene boyunca srebrenica'ya gelmiştir. 2 sene boyunca buraya boşnakların dolmasını beklediler. sonra da bıraktılar kendi kaderlerine. üstelik silahlarını da aldılar ellerinden.
radko mladiç elbette ki tek sorumlu değildir. 2. dünya savaşı'ndan bu yana yapılmış en büyük katliamdan bahsediyoruz. bunun bir sorumlusu olacaktır elbet. ancak bunun sorumlusu sadece mladiç denen s*kik değildir. o hollandalı general, daha evvel o bölgeden sorumlu olan fransız general, oraya gelmeyen nato uçakları... peki bunları kim yargılasın? koruyacağız diye oraya topladığınız insanları koruyamayacaktınız madem, silahlarını niye aldınız ellerinden?
batı medeniyetinden, tüm avrupa'dan, ve hatta tüm gelişmiş ülkelerden saf ve katıksız biçimde nefret etmek için yeterli nedendir orada olanlar. çünkü biliyorum yine olsa yine yapacaklar. sabra ve shatilla'da yaptıkları gibi. sarajevo'da yaptıkları gibi.
Dikkat çeken bir ayrıntı iliştirelim buraya
srebrenica'ya giriş görüntülerinde bir sahne var, yancılarıyla boş caddede yürürken bir sokak tabelasını görüyor, sokağın müslüman bir kişinin ismini taşıdığını anlayınca delleniyor birden, kızgınlıktan suratı kızarıyor ve bağırmaya başlıyor, "indirin o tabelayı ordan... çabuk olun kaç kere söyleyeceğim!"
inanın aklım almıyor. bir insan nasıl bu kadar nefret dolu olabilir ki şehirde yaşayanları sürdükten sonra bile tabeladaki isim yüzünden delirebilir? nasıl bir hıncı var ki insanları evlerinden sürerek, kurşuna dizerek, evlerini yakarak çıkaramamış da tabelaya kadar sardırmış? bu kadar pislik ve nefret dolu olmak nasıl mümkün? bu sorular anlama kapasitemin o kadar ötesinde ki...
mladiç yakalandığında saraybosna'daydım. bir heyecan, sevinç gösterisi, kutlama vs bekliyordum. sevinç vardı evet, ama alabildiğine buruktu. sonuçta savaş götüreceğini götürmüştü bir kere. ve maalesef mladiç cehennemde sonsuza kadar yansa bile o suçları işlediği topraklarda bıraktığı lanet hiç silinmeyecek.
Mevzubahis anlar
mladiç öldü ama onun arkasında bıraktığı nefret mirası bosna'da daha yaşıyor
republika srpska (bosna içindeki sırp cumhuriyeti) içindeki ayrılıkçı liderler (bkz: milorad dodik) onun ismini siyasi propaganda için kullanmaya devam edebiliyor. adını caddelere, yurtlara vermeye çalışıp, onu bir "kahraman" gibi nitelemeye devam edecekler. mladiç'in fiziki ölümü, bu siyasi manipülasyonu ne yazık ki bitirmeyecek, aksine yeni bir propaganda malzemesine dönüştürecektir muhtemel.
bir diktatörün veya mladiç gibi kirli bir askeri liderin ölmesi, balkanlar'daki etnik gerilimi sihirli bir değnekle çözemiyor maalesef.
en çok üzen taraf ise, mladiç ne kadar savaş suçlusu da olsa düzgün bir şekilde defnedilecek, insani şekilde. ve belki de onun izindeki histerikli, milliyetçi savaş çığırtkanları için mezarı bir anıt olacak. ama kurbanlarının birçoğu hiçbir zaman doğru düzgün teşhis edilemeden gömülü durmaya devam edecek.
tek teselli ise miloşeviç ile kıyas yapıldığında, mladiç'in en azından davası tamamlandı, suçları tescillendikten ve müebbet hapis cezası kesinleştikten sonra cezaevinde cezasını çekerken öldü. en azından adalet yarım kalmadı denilebilir kıyasla.
amma velakin, bu süre zarfında da bir kaç defa inme ve kalp krizi geçirmiş olmasına rağmen yine de 84 yıl yaşamış, katlettiği 8 binden fazla çocukları da içeren genç boşnak asla gençliğini yaşayamadı, yaşlanamadı.
Öldürüldüğü Açıklanan Ali Hamaney Kimdir? Ölümü Ne Anlama Gelyor?
