İspanya'nın Oscar Adayı La Bola Negra (The Black Ball) Neden Şimdiden Favoriler Arasında?
cannes film festivali'nden çıkıp, oscar yarışına katılacak en güçlü film
79. cannes film festivali, 12 günlük maratonun ardından sona erdi ve festivalin tüm kazananları belli oldu. elbette tüm gözler, büyük ödüller olan altın palmiye ve grand prix dallarındaydı. sırasıyla fjord'un ve minotaur'un uzandığı bu iki en önemli ödül sonrası, sinema çevrelerinde şimdi yeni bir merak konusu mevcut.
bu sene cannes'dan çıkıp oscar'da yarışacak olan en güçlü film hangisidir? ilginç bir şekilde bu sorunun cevabı, biraz farklı. yani muhtemelen en önemli iki ödülün kazananı dışındaki bir film, oscar yarışına en güçlü girecek. bu filmin orijinal dilindeki (ispanyolca) adı, "la bola negra" . uluslar arası ismi the black ball olan filmin türkçe adını, direkt çeviriyle siyah top olarak söyleyebiliriz.
la bola negra festivalden en iyi yönetmen ödülüyle döndü. ancak bu ödülü, festivalin en çok beğenilen filmlerinden fatherland ile paylaştı. filmin iki ispanyol yönetmeninin isimleri aynı; javier calvo ve javier ambrossi. filmin çekimlerinden önce sevgili olan ikili, çekimler başladıktan bir süre sonra ayrılmışlar. kariyerleri şimdiye kadar çok da parlak olmayan ikili, bu filmle hedefi 12'den vurmuşa benziyor. çünkü filmin 2026'nın en çok ses getiren filmlerinden biri olacağı, şimdiden kesinleşti.
peki bu film niçin oscar yarışına en güçlü katılacak cannes filmi olacak?
şimdi bunun sebeplerini bir bir açıklayalım:
1. gerçek olaylara dayanan, epik romantik öykü
filmin, 3 farklı dönemde geçen (1932,1937 ve 2017) yaşanmış öykülerden esinlenen senaryosu var. ispanya iç savaşı sırasında geçen öyküler de, pek tabii ki filmin epik sinema kümesine dahil olmasını sağladı. queer toplum için bir tür başucu filmi olacak ve anıtsal esere dönüşebilecek bir potansiyele sahip. dolayısıyla festivalde gösterilen bir çok lgbt içerikli yapımdan farklı bir seviyeye ulaşabildi. bu arada filme adını veren "siyah top", ispanya'nın faşist döneminden kalma, eşcinselliğini gizlemek zorunda kalan, toplumdan dışlanmış bireyleri temsil etmektedir.
2. yönetmenlerin ispanya'yı geçmişiyle yüzleştirmesi
filmin yönetmenleri javier calvo ve javier ambrossi, kendilerinin dahil olduğu kesimden, ispanya'da yaşanmış acı hikayeleri resmetmeleri, hakkıyla bu bayrağı taşımalarına yol açtı. bu queer romantik epik film, ancak bu konuyla yüzleşmesini bilen yönetmenlerin elinden çıktığında değerli olabilirdi. javier'ler bunu layığıyla başarabildiler. javier'lerin kariyerinin, matrix'in yaratıcıları wachowski kardeşler gibi olabileceğini düşünüyorum. bu içimden gelen bir his. bence bu ikili kendi kariyerlerinin zirvesine ulaştılar ve bir daha bu çapta bir film çekemeyebilirler. ayrıca ikilinin bir önceki filmi, 2017 tarihli. yani sık sık film çekme gibi bir durumları da yok.
3. filmin cannes film festivali'nde 2026 rekoru kırarak, 20 dakika ayakta alkışlanması
ayakta alkış olayı, cannes'ın olmazsa olmazıdır. la bola negra'nın alkış süresi ise inanılmaz. tüm zamanların en uzun alkışlarında birini alan film, cannes tarihine şimdiden damga vurdu. geçen yılki sentimental value'nun 19 dakikasını, 1 dakikayla geçen film, oscar adaylığı sayısında ise 9 dalla iddialı olan rakibini, pek ala geçebilir. ayrıca yönetmenlerden javier ambrossi konuşmasında, "faşizm, lorca'yı eşcinsel olduğu için öldürdü. haklarımızda geri adım atacağımızı düşünenlere kötü haberimiz var; buradayız ve kalacağız." dedi. bu konuşma şimdiden tarihe geçti.
la bola negra cannes film festivali alkış videosu
4. güçlü ispanyol sineması faktörü
bildiğiniz gibi ispanyolca, abd'de en çok konuşulan ikinci dil. hatta miami gibi yerlerde, ana dilliğe bile terfi edebiliyor. geçtiğimiz seneki oscarlarda sirat'la temsil edilen ispanyol sinemasının avantajı da bu. yani akademi üyelerinin önemli bir yüzdesi, ispanyolca filmleri altyazıya ihtiyaç duymadan izleyebiliyor. dolayısıyla la bola negra'nın jürinin radarına girmesi, çok daha kolay olacaktır.
5. filmin düşük bütçeli olması
oscar ödül törenlerini son yıllarda izleyenler iyi bilir. tören artık düşük bütçeli filmleri daha çok kabul ediyor. dev bütçeli yapımlardansa, genel eğilim az parayla kotarılmış filmler. bu faktör, sadece 15 milyon usd'ye çekilen filmin de, oscar şansını artıran bir etmen oluyor. çünkü büyük bütçeli hollywood filmleri, genellikle stüdyoların para baskısıyla, emredilen final cutlara sahip oluyor. bu da filmin sanatsal değerini azaltabiliyor.
6. the black ball'un oscar bait bir film olması
aslen bir lgbtq draması olan film, aslında bariz bir "oscar bait movie". yani ödül törenlerinden eli boş dönmemek için dizayn edilmiş bir prodüksiyon. ayrıca filmin oyuncularından oscar ödüllü penelope cruz ve 8 oscar adaylığı bulunan glenn close, filmin alacağı etkileşimi artıracak, çok önemli kariyere sahip iki isim. bu arada penelope hanım filmi öylesine sahipleniyor ki, zannedersiniz kendisi su topu milli takımıyla, ispanya'yı olimpiyatlarda temsil ediyor.
7. metacritic ve letterboxd'dan alınan olumlu sinyaller
eğer cannes ana yarışmada gösterilen bir filmin, letterboxd'da 3.9 veya üzeri puanı bulunuyorsa, yapım tüm dikkatleri hemen üzerine çeker. çünkü burada eleştirmenlerin yanı sıra, blogger, youtuber ve sinefillerin de puanları mevcut. 4.1 puan almayı başaran film, direkt olarak çok olumlu sinyal vermektedir. ayrıca filmin festivali takip eden abd'li eleştirmenlerden (metacritic) aldığı 84 metascore, gayet iyi gözükmektedir.
8. filmin haklarının satın alınması savaşı
netflix tarafından filmin tüm haklarının satın alınması öncesi, filmin kapısını bir çok şirket çalmıştı. a24, mubi ve neon bunlardan en önemlileri. netflix'in bu savaştan galip ayrılması, film için verdikleri 5 milyon usd'den çok, filmin pazarlama ve tanıtım harcamalarını, en iyi yapabilecek şirket konumunda olmasının bir sonucu. oscar yarışında da filmin netflix tarafından temsil edilmesinin avantajları, elbette saymakla bitmez. 2027 oscar'da netflix'in en güçlü adayı, muhtemelen the black ball olacaktır.
tüm bu faktörler, la bola negra'nın 2027'nin mart ayında düzenlenecek 99. oscar ödül töreni'nde iddialı konuma getirecektir. filmin 12 dalda oscar adaylığı alacağını düşünüyorum. tahminen film, en iyi film, yönetmen, uyarlama senaryo, kurgu, yrd. erkek oyuncu, yrd. kadın oyuncu, sinematografi, prodüksiyon tasarımı, kostüm, orijinal müzik, oyuncu grubu ve uluslar arası film dallarında adaylık alacaktır. bu da filmi, 2026 cannes'dan çıkıp, 2027 oscar'da en çok adaylığı almayı başaran film yapacaktır.
2 ekim 2026'da memleketi ispanya'da vizyona girecek film, ülkemizde ilk olarak "tahminen" filmekimi'nde izlenebilecektir. kısa bir süre önce filmin tüm haklarını netflix satın aldığı için, film platformda muhtemelen kasım ayı içerisinde erişilebilir olacaktır. buradan bu bilgiyi de tüm sinema severlere duyurmuş olalım.
2027 oscar adaylarının açıklanmasına yaklaşık 7.5 ay kala, cannes'dan atlantik okyanusu'nun diğer yakasına bu seneki en büyük transferin, la bola negra (siyah top) olduğunu düşünüyorum. tüm okurlara teşekkür ederim. hoşçakalın!
Son Yılların En Çok Ses Getiren Korku Filmlerinden Backrooms'un İncelemesi
