Köpekler Kanserin Kokusunu Alabilir mi?
bir köpeğin burnunda yaklaşık 300 milyon koku reseptörü bulunuyor. sende ise bu sayı yaklaşık 6 milyon. bangalore'da 1.502 kişinin katıldığı bir çalışmada, eğitilmiş köpekler nefes örneklerinden erken evre kanseri yaklaşık %90 duyarlılıkla tespit etti.
sonra, onlara kimsenin öğretmediği bir şey yaptılar.
tümörler hücrelerin metabolizmasını yeniden düzenliyor. bu değişmiş metabolizma, uçucu organik bileşiklerin (voc) ortaya çıkmasına neden oluyor. bu moleküller kana karışıyor, kandan akciğerlere geçiyor ve nefes verirken vücuttan dışarı çıkıyor. üstelik konsantrasyonları trilyonda birkaç parçacık düzeyinde. kabaca, 20 olimpik yüzme havuzuna karışmış tek bir damla koku gibi düşünebilirsin.
ticari hiçbir nefes analiz cihazı bu seviyelerdeki sinyali güvenilir biçimde okuyamıyor.
bir köpek ise bunu saniyeler içinde yapabiliyor.
köpekler, 28 farklı hastalık dahil olmak üzere hastalıkların tespitinde 50'den fazla hakemli bilimsel çalışmada başarılı sonuçlar verdi. ancak bu yöntem hiçbir zaman kliniklerde standart bir teste dönüşmedi. çünkü köpek, sonuçları her seferinde aynı şekilde veren mekanik bir cihaz değil. aynı nefesi koklayan iki köpek farklı tepki verebilir; hatta aynı köpeğin tepkisini değerlendiren iki eğitmen bile farklı yorumlarda bulunabilir.
işte bu noktada dognosis adlı girişim devreye girdi.
şirket, köpeklerin üzerine sensörler yerleştirerek hareketlerini, solunumlarını ve beyin aktivitelerini takip etti. ardından yapay zekâyı, köpeğin verdiği bu tepkileri standartlaştırılmış klinik sonuçlara çevirecek şekilde eğitti.
yani yapay zekâ kokuyu almıyor.
köpeği okuyor.
sonrasında araştırmacıların özellikle dikkatini çekmesi gereken şey gerçekleşti.
köpekler 10 farklı kanser türünü tanıyacak şekilde eğitildi. ardından daha önce hiç karşılaşmadıkları 11. bir kanser türünü de doğru şekilde işaretlediler.
yani genelleme yaptılar.
bu durum, farklı kanser türlerinin tümünde ortak bir kimyasal imza bulunabileceği ihtimalini gündeme getiriyor. henüz hiçbir laboratuvarın tam olarak izole edemediği bu ortak kimyasal sinyali, whiskey adlı bir beagle'ın nefes maskesinden ayırt edebildiği düşünülüyor.
faz 2 sonuçları journal of clinical oncology dergisinde yayımlandı. ancak çalışmanın öne çıkan rakamlarının hâlâ şirket tarafından bildirilen sonuçlar olduğu belirtiliyor. şu anda 10.000 kişilik bir faz 3 çalışması devam ediyor.
evde uygulanabilecek versiyonun ise 2027'de hindistan'da kullanıma sunulması hedefleniyor. testin birkaç bin rupiye mal olması planlanıyor. kullanıcı yaklaşık 10 dakika boyunca bir maskeye nefes veriyor, örnek bangalore dışındaki bir çiftliğe gönderiliyor ve orada bir köpek vardiyasına başlayıp numuneyi kokluyor.
insan genomunu 300 dolara diziledik.
ama gezegendeki en hassas kanser dedektörü hâlâ mama karşılığında çalışan dört ayaklı bir cihaz.
