Mikrodalga Fırındaki Tabak Neden Bazen Sağa, Bazen Sola Döner?
bir kase yemeği mikrodalgaya koyarsınız; tabak saat yönünde dönmeye başlar. süre bitince biraz daha ısıtmak için yeniden çalıştırırsınız, bu kez aynı tabak ters yöne gider.
fırın arada fikrini değiştirmiyor. bu davranışı gösteren modellerde dönüş yönünü seçen bir yazılım da bulunmuyor. mikrodalganın altındaki küçük motor, yapısı gereği çalışmaya her iki yönden birinde başlayabiliyor. saat yönünde veya tersinde dönmesi arasında ısıtma açısından fark yok.
cam tabağın altında genellikle çok az elektrik harcayan, içinde dişli kutusu bulunan küçük bir alternatif akım motoru bulunur. motorun hızlı hareketi dişlilerle yavaşlatılır ve tabağın ortasındaki plastik bağlantıya aktarılır. böylece birkaç wattlık motor, üzerinde ağır bir yemek kabı varken bile tabağı ağır ağır çevirebilir.
bu motorların önemli kısmı “senkron motor” denilen türdedir. senkron kelimesi, motorun hareketinin prizdeki alternatif akımın frekansıyla uyumlu olması anlamına gelir. fakat tek fazlı elektriğe bağlanan basit bir senkron motor, ilk hareket anında sağın mı solun mu doğru yön olduğunu her zaman ayırt edemez.
elektrik verildiği ilk anda içindeki mıknatıslı rotor çok kısa süre sağa ve sola çekilir. rotorun durduğu açı, dişlilerdeki küçük boşluk, tabağın üzerindeki yük ve rulmanların sürtünmesi hangi tarafın ilk anda üstün geleceğini belirler. motor bir yöne doğru harekete geçmeyi başarınca o yönde dönmeye devam eder.
program sona erip motor durduğunda bütün bu şartlar değişmiş olur. yeniden çalıştırıldığında aynı yöne de gidebilir, ters yöne de. bazı mikrodalgaların neredeyse her açılışta yön değiştirmesi bu yüzden bilinçli bir “sağa döndü, şimdi sola dönsün” komutu gibi görünür. oysa çoğu zaman kontrol kartı yalnızca motora elektrik vermiştir; gerisini motorun durduğu konum belirlemiştir.
üretici neden tabağı sürekli aynı yöne döndürecek ek bir düzenek koymamış?
çünkü buna ihtiyaç yoktur. mikrodalga fırının içinde elektromanyetik dalgalar metal duvarlardan yansır, üst üste gelir ve enerjinin daha güçlü ya da daha zayıf olduğu bölgeler oluşturur. yemeğin bir kısmı sıcak bir bölgede kalırken başka bir kısmı daha az enerji alabilir. çorbanın kenarı kaynarken ortasının ılık çıkması veya bir tabak makarnada yalnızca birkaç lokmanın ağzı yakması bu dağılımın sonucudur.
dönen tabak, yemeğin sürekli aynı noktada kalmasını engeller. tabağın üzerindeki her bölüm sırayla farklı enerji bölgelerinden geçer. bunun saat yönünde veya ters yönde gerçekleşmesi sonucu değiştirmez; izlenen dairesel yol aynıdır. gerekli olan belirli bir yön değil, hareketin kendisidir.
yön değiştirmek ayrıca yemeğin daha iyi karışmasını sağlayan özel bir özellik de değildir. tabağın bir tur sağa, sonraki tur sola dönmesi mikrodalgaları farklı biçimde dağıtmaz. aynı yönde sürekli dönen bir model de görevini yapabilir. üreticiler yönün önemsiz olduğu bu işte, motoru yalnızca bir tarafa zorlayacak ek parçaları kullanmak zorunda kalmaz.
tabağın ters dönmesi normaldir ama dönerken takılması normal değildir. cam tabak sıçrıyor, sürtüyor veya düzenli olarak duruyorsa önce altındaki tekerlekli halka temizlenmeli ve yuvasına doğru oturtulmalıdır. dökülen yemek parçaları tekerleklerden birini kilitleyebilir. ortadaki plastik kavrama aşınmış olabilir ya da büyük bir kap fırının duvarına değerek tabağı durdurabilir.
motor sesi geldiği halde tabak hiç hareket etmiyorsa, boşken dönüp yemek konunca duruyorsa veya her turda sert bir vurma sesi çıkarıyorsa artık sorun dönüş yönü değildir. bağlantı parçası, tekerlekler ya da motor kontrol edilmelidir.
mikrodalganın “30 saniye daha” düğmesi, fincanın kulpunu size geri getirme sözü vermez. motor ikinci çalışmada ters yönü seçerse kulp, tam elinizi uzattığınız sırada mutfağın öbür tarafına doğru yeni bir tura çıkabilir.
kaynaklar:
https://producthelp.whirlpool.com/…ilt-in_microwave
https://producthelp.whirlpool.com/…tertop_microwave
