Nükleer Bombayla Uzaya Fırlatılan Rögar Kapağının İlginç Hikayesi
sputnik'in fırlatılmasından birkaç hafta önce, amerikalıların yeraltında patlattığı bir nükleer bombanın bir tonluk çelik bir kapağı, kameranın bile takip edemediği bir hızla göğe fırlatması...
olayın kendisi gerçek; kapağın uzaya çıkıp çıkmadığı ise belirsiz. 1957'deki operation plumbbob kapsamındaki pascal-b testinde nükleer düzenek yaklaşık yüz elli metre derinliğindeki bir kuyunun dibine yerleştirilmiş, kuyunun ağzı da on santim kalınlığında çelik bir diskle kapatılmış. "rögar kapağı" deniyor ama bildiğimiz sokak kapağı değil, deney için hazırlanmış ağır bir levhaymış.
kapağın oraya konmasının bir sebebi varmış: bir önceki pascal-a testinde açık kuyudan göğe kocaman bir alev sütunu fışkırmış, adeta dev bir roma mumu gibi. bu sefer kuyunun ağzını kapatmışlar; ne var ki patlama anında kuyu dev bir top namlusuna dönüşünce sıkışan gaz kapağı yerinden söküp yukarı savurmuş. testi tasarlayan fizikçi robert brownlee'nin kabaca hesabına göre kapağın ilk hızı saniyede altmış kilometreyi aşabilir, yani dünyanın kaçış hızının beş altı katına çıkabilirmiş. kapağa bakan kamera saniyede bin kare çekiyormuş ama levha yalnızca tek karede görünmüş, sonrakinde yokmuş; bu yüzden çok hızlı olduğu kesin, ama tam kaçla gittiği değil.
kapak bir daha bulunamamış. en güçlü ihtimal, daha atmosferin içindeyken sürtünmeyle parçalanıp buharlaşmasıymış; uzaya sağlam çıktığını gösteren hiçbir takip kaydı yok. kaldı ki çıksaydı bile "insan yapımı ilk uzay nesnesi" olmazdı, çünkü v-2 roketleri bunu yıllar önce başarmıştı. pascal-b'den geriye kalan kesin bilgi, çelik levhanın kuyudan fırladığı ve yalnızca tek bir kamera karesine sığdığı; gerisi hesapla efsanenin birbirine karıştığı kısım.