deniz kaplumbağaları yumurtadan çıktıktan sonra denize ulaşır ve yaşamlarının büyük bölümünü suda geçirir. buna rağmen dişiler yıllar sonra yumurtlamak için doğdukları kıyı bölgesine dönebilir. aradan geçen zamana ve katettikleri uzun mesafelere rağmen bu bölgeyi bulabilmelerinde dünyanın manyetik alanı önemli bir rol oynar.

dünyanın manyetik alanı her yerde aynı değildir. alanın gücü ve eğimi bulunduğumuz yere göre değişir. deniz kaplumbağaları bu farklılıkları algılayabilir. böylece manyetik alan onlar için yalnızca hangi yöne gideceklerini gösteren bir pusula olmaktan çıkar. bulundukları bölgeyi tanımalarına yardımcı olan bir harita gibi de iş görür.

araştırmalar kaplumbağaların yaşamlarının erken dönemlerinde doğdukları kıyının manyetik özelliklerini öğrenebileceğini düşündürüyor. yıllar sonra üremek için geri dönerken de bu bilgiden yararlanıyor olabilirler. bunu bir adresi akılda tutmaya benzetebiliriz. ancak burada hatırlanan şey sahilin görüntüsünden çok o bölgede algılanan manyetik özelliklerdir.

bu düşünceyi destekleyen önemli çalışmalardan biri 2015 yılında yayımlandı. araştırmacılar florida kıyılarındaki caretta carettalara ait 19 yıllık yuvalama kayıtlarını inceledi. dünyanın manyetik alanındaki küçük değişimlerle yuvaların kıyı boyunca dağılımı arasında bir ilişki buldular. komşu kıyıların manyetik özelliklerinin birbirine yaklaştığı yerlerde yuva yoğunluğu artarken bu özelliklerin birbirinden uzaklaştığı yerlerde azalıyordu. bu sonuç kaplumbağaların dönüş yolunda manyetik işaretlerden yararlandığı görüşünü destekledi.

2025 yılında yayımlanan başka bir deney de kaplumbağaların manyetik özellikleri öğrenebildiğini gösterdi. genç caretta carettalara belirli bir manyetik alan koşulunda yiyecek verildi. hayvanlar daha sonra aynı koşulla karşılaştıklarında yiyecek olmasa bile beslenme beklentisiyle hareket etmeye başladı. bu deney doğdukları sahili yıllar sonra bulmalarını doğrudan kanıtlamıyor. fakat manyetik bilgiyi öğrenip hatırlayabildiklerini göstererek açıklamanın önemli bir parçasını destekliyor.

yine de her kaplumbağanın yumurtadan çıktığı noktayı metre metre bulduğunu düşünmemek gerekir. doğdukları bölgeye dönmeleri her zaman aynı kum parçasına ulaşmaları anlamına gelmez. kıyıya yaklaştıklarında daha yerel çevresel ipuçlarından da yararlanıyor olabilirler. manyetik alanın bu yolculuktaki önemi güçlü bulgularla desteklense de son aşamada sahili nasıl seçtiklerinin bütün ayrıntıları henüz bilinmiyor.

kaynaklar

noaa fisheries — caretta carettaların yaşamı ve doğdukları kıyı bölgesine dönüşü
https://www.fisheries.noaa.gov/…rtle/science?page=1

j. roger brothers ve kenneth j. lohmann — 2015 tarihli manyetik alan ve yuvalama araştırması
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25601546/

kayla m. goforth ve çalışma arkadaşları — kaplumbağaların manyetik bilgiyi öğrenmesi üzerine 2025 tarihli araştırma
https://www.nature.com/articles/s41586-024-08554-y

kenneth j. lohmann ve catherine m. f. lohmann — deniz kaplumbağalarında manyetik yön bulma ve doğum bölgesine dönüş
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30728225/