Meksika'da Sayısı Artan Influencer Cinayetlerinin Sebebi Nedir?
meksika'da son dönemde tavan yapan ve canlı yayınlarda canlı canlı işlenen influencer cinayetlerinin ardındaki korkunç çarkı ve madalyonun öteki yüzünü gözler önüne seren kan dondurucu durumdur.
cnn'in ve uluslararası basının son dönemde manşetlerine taşıdığı haberler (örneğin culiacán'da canlı yayında öldürülen cesar gastelum veya jalisco'da hediyelerle aranan valeria marquez vakaları) olayın sadece basit bir "kartel husumeti" ya da "mafya sevgilisi katliamı" olmadığını, işin arkasında tıkır tıkır işleyen devasa bir küresel finans/kara para aklama mekanizması olduğunu gösteriyor.
olayın mekanizmasını ve türkiye bağlantısını adım adım analiz etmek gerekirse
1. sosyal medya "ödül/hediye" sistemi nasıl devasa bir kara para aklama makinesine dönüştü?
sosyal medya platformlarında (özellikle tiktok, instagram vb.) canlı yayın açan kişilere gönderilen "jetonlar", "hediyeler", "ejderhalar", "yatlar" dijital dünyanın en kusursuz ve denetlenmesi zor para aklama kanallarından biridir.
uyuşturucu, silah veya insan kaçakçılığından elde edilen nakit kirli para, binlerce farklı sahte hesap (bot veya kiralık hesap) üzerinden platform içi dijital para birimlerine dönüştürülür.
ardından canlı yayındaki komisyoncu influencer'a kelimenin tam anlamıyla "hediye yağmuru" tutulur.
platform kendi komisyonunu kestikten sonra geri kalan parayı influencer'ın banka hesabına "yasal canlı yayın geliri/reklam geliri" adı altında ve tamamen vergilendirilmiş temiz para olarak yatırır.
influencer, anlaştığı komisyonu (örneğin %10-%15) kendine alıp kalan temiz parayı kartelin/örgütün belirlediği nakit veya kripto hesaplara geri aktarır.
2. influencer'ların infaz edilme gerekçesi: "kullan-at delil imhası"
pazarda binlerce hevesli, kısa yoldan zengin olmak isteyen genç var. karteller veya organize suç örgütleri için bu insanlar kadrolu eleman değil, sadece ikame edilebilir birer "dijital saman adam"dır.
iz bırakmama: belli bir meblağ aklandıktan sonra platformun, mali polislerin veya uluslararası denetim kurumlarının (masak, fatf vb.) dikkatini çekmemek için o hesabın ve o kişinin fişinin çekilmesi gerekir.
şantaj ve konuşma riski: paranın hacmi büyüdükçe panikleyen, payını artırmak isteyen ya da sistemden çıkmak isteyen influencer organın zayıf halkası haline gelir.
mafya mantığı: canlı yayında yapılan infazlar sadece delili karartmakla kalmaz, sıradaki komisyoncu influencer'lara "sakın konuşma, sakın paranın üzerine yatma" mesajı veren terör propagandasına dönüşür.
3. türkiye ayağı: tehlike ne kadar yakınımızda?
aynı yöntemin ve benzer modelin türkiye'de uygulanmadığını düşünmek safdillik olur.
son yıllarda hiçbir belirgin işi, üretimi veya yeteneği olmayan, bir gecede milyonluk spor arabalara, rezidanslara, milyarlık ziynet eşyalarına kavuşan yüzlerce "tiktok fenomenleri" türedi.
yayınlarda bir gecede milyarlarca jeton/hediye atan "gizemli dayılar", "isimsiz bağışçılar" aslında birebir bu aklama çarkının türkiye simülasyonudur.
türkiye'de de güzellik merkezleri, naylon faturalar ve kargo şirketleri üzerinden yürütülen kara para trafiği patladığında işin içine sosyal medya bağışlarının girdiği ortaya çıkmıştı.
yarın bir gün meksika'dakine benzer şekilde "işi biten" ya da fazla konuşma potansiyeli olan fenomenlerin gizemli infazlarına veya kaza/suikast haberlerine rastlarsak hiç şaşırmamak gerekir.
canlı yayında gözlerimizin önünde akan o ışıltılı hediyeler, pembe elmaslar ve lüks hayatlar aslında kartellerin, baronların ve çetelerin kanlı paralarını aklama sahnesinden başka bir şey değildir. influencer dediğin figür de bu karanlık sahnede aktör değil, günü geldiğinde harcanacak geçici birer piyondur.
meksika'da canlı yayın sırasında vurulan bir tiktok yayıncısının olay anına ve konuyla ilgili paylaştığım link bence bu rezilliğin bir göstergesi...