OYUN 19 Kasım 2026
700 OKUNMA     3 PAYLAŞIM

Sizi Ağır Ahlaki İkilemlerle Baş Başa Bırakan Seçim Odaklı RPG Oyunları

Bazı oyunlardaki en büyük zorluk güçlü bir düşmanı yenmek ya da zor bir bölümü geçmek oluyor. Bazı oyunlarda ise hiçbir düşmanla savaşmadan, yalnızca bir konuşmada verdiğimiz kararla saatlerce üzerinde düşüneceğimiz bir durumun içine düşebiliyoruz.

bazı oyunlarda karşımıza çıkan en büyük zorluk güçlü bir düşmanı yenmek ya da zor bir bölümü geçmek oluyor. bazı oyunlarda ise hiçbir düşmanla savaşmadan, yalnızca bir konuşmada verdiğimiz kararla saatlerce üzerinde düşüneceğimiz bir durumun içine düşebiliyoruz.

düşünün, bir ülkede yönetici konumundasınız. halkın güvenliğini sağlamak için özgürlüklerini kısıtlayabilirsiniz ama bunu yaptığınızda savunduğunuz değerlerden vazgeçmiş olacaksınız. diğer seçenekte ise özgürlükleri koruyup ülkenin daha büyük bir tehlikeyle karşılaşmasını göze almanız gerekiyor.

işte bazı rol yapma oyunları tam olarak bu tür çatışmaların üzerine kuruluyor.

genellikle seçim odaklı rpg olarak tanımlanan bu oyunlarda önemli olan yalnızca karakterinizi geliştirmek değil, verdiğiniz kararların sonuçlarıyla da yaşamayı öğrenmek. üstelik her zaman doğru veya yanlış olarak ayrılmış iki seçenek bulunmuyor. bazen ikisi de makul görünen kararların ağır bedelleri olabiliyor.

bu yaklaşımı benimseyen, ana akım oyunların gölgesinde kalmış bazı yapımlara bakalım.

1. tyranny (2016)

çoğu fantastik rol yapma oyununda kötülük dünyayı ele geçirmeye çalışır ve bizim görevimiz buna engel olmaktır. tyranny ise hikayeye bu mücadelenin sonrasından başlıyor.

çünkü kötü taraf çoktan kazanmış.

oyunda kyros isimli bir hükümdarın egemenliği altındaki topraklarda, onun kanunlarını uygulayan bir fatebinder karakterini yönetiyoruz. verdiğimiz kararlar yalnızca kendi geleceğimizi değil, binlerce insanın yaşamını da etkileyebiliyor.

bizi zorlayan şey, adaleti sağlamaya çalışırken aslında baskıcı bir düzenin parçası olmamız.

bir bölgede istikrarı korumak adına sert uygulamaları destekleyebilir ya da mevcut düzene karşı çıkmayı deneyebiliriz. ancak iyi niyetli olmak, kararlarımızın iyi sonuçlanacağını garanti etmiyor.

oyunun en başarılı yönlerinden biri, kötülüğü yalnızca korkunç canavarlardan ibaret göstermemesi. bazen sıradan bir devlet görevlisinin verdiği kararın da büyük bir felakete dönüşebileceğini hatırlatıyor.

2. suzerain (2020)

bir ülkeyi yönetmenin ne kadar zor olduğunu merak edenler için oldukça farklı bir oyun.

1954 yılında, siyasi gerilimler ve ekonomik sorunlarla boğuşan hayalî sordland ülkesinin cumhurbaşkanı anton rayne'i yönetiyoruz.

ülkenin ekonomisi kötü durumda. siyasi gruplar birbirleriyle mücadele ediyor. komşu devletlerle ilişkiler gergin ve halk yönetimden değişim bekliyor.

sağlık hizmetlerine daha fazla kaynak ayırmak istiyorsunuz fakat bütçe sınırlı. güvenliği artırmaya çalışırken vatandaşların özgürlüklerini kısıtlama ihtimaliyle karşılaşıyorsunuz. demokratik reformlar yapmaya kalktığınızda ise siyasi desteğinizi kaybetme riski ortaya çıkıyor.

üstelik kararlar yalnızca devlet yönetimiyle sınırlı kalmıyor. ailenizle olan ilişkileriniz ve kişisel değerleriniz de bu süreçten etkileniyor.

suzerain'in farkı, oyuncuyu sürekli kahraman hissettirmemesi. bazen herkes için iyi bir şey yapmak istiyorsunuz ama ülkenin şartları buna izin vermiyor.

bir süre sonra kendinizi hangi kararın doğru olduğunu değil, hangi kararın sonuçlarına katlanabileceğinizi düşünürken buluyorsunuz.

3. the life and suffering of sir brante (2021)

bir insanın dünyaya geldiği ailenin, onun bütün hayatını belirlediği bir toplum düşünün.

oyun tam olarak böyle bir düzende geçiyor.

brante isimli karakterin çocukluğundan başlayarak hayatının önemli dönemlerine tanıklık ediyoruz. yaşadığı imparatorlukta insanlar doğuştan belirlenmiş toplumsal sınıflara ayrılıyor. soylular, din adamları ve sıradan halk aynı haklara sahip değil.

karakterimizin geleceğini ise verdiğimiz kararlarla şekillendiriyoruz.

ailesine bağlı kalmakla kendi doğrularının peşinden gitmek arasında seçim yapabiliyor. mevcut düzenin sunduğu imkânlardan yararlanabiliyor veya haksız bulduğu sisteme karşı mücadele edebiliyor.

oyunun güçlü yanı, tek bir kahramanlık hikayesi sunmaması.

bazen ailenizi korumak için savunduğunuz düşüncelerden ödün vermeniz gerekiyor. bazen de doğru olduğuna inandığınız bir karar, sevdiğiniz insanların hayatını zorlaştırabiliyor.

karakterin çocuklukta yaşadıkları bile yetişkinlikte karşısına çıkabiliyor. bu nedenle birkaç diyalog seçeneğinden oluşan basit bir oyun değil, baştan sona şekillendirdiğimiz bir insan hayatı hissi veriyor.

4. gerda: a flame in winter (2022)

ikinci dünya savaşı sırasında geçen pek çok oyunda cephede savaşan askerleri yönetiyoruz. gerda ise savaşın sıradan insanların hayatını nasıl değiştirdiğine odaklanıyor.

hikaye, nazi işgali altındaki danimarka'da yaşayan gerda isimli bir hemşirenin etrafında gelişiyor.

gerda'nın annesi danimarkalı, babası ise alman. dolayısıyla savaşın iki tarafıyla da kişisel bağları bulunuyor. kocasının gestapo tarafından tutuklanmasıyla birlikte kendisini giderek zorlaşan kararların ortasında buluyor.

çevresindeki insanların güvenini kazanmak, kime yardım edeceğine karar vermek ve sevdiklerini korumak zorunda.

ancak savaş koşullarında doğru olanı yapmak her zaman mümkün olmuyor. birine yardım etmek başka birini tehlikeye atabiliyor. sessiz kalmak güvenli görünebiliyor ama bunun da vicdani bir karşılığı bulunuyor.

oyunun geliştiricileri özellikle silah kullanmadan, insan ilişkileri ve kararlar üzerinden ilerleyen bir savaş hikâyesi oluşturmayı amaçlamış.

gerda tam anlamıyla geleneksel bir rpg değil, daha çok rol yapma unsurları içeren anlatı odaklı bir macera. fakat ahlaki ikilemler açısından listedeki en güçlü örneklerden biri.

5. roadwarden (2022)

ilk bakışta eski bir fantastik kitabın sayfaları arasında dolaşıyormuşuz hissi veren bir oyun.

karakterimiz tehlikeli yolları kullanan insanları koruyan, köyler arasında bağlantı kuran ve gerektiğinde sorunlara müdahale eden bir yol muhafızı.

bir tüccar loncası tarafından, hakkında çok az bilgi bulunan uzak bir bölgeyi araştırmakla görevlendiriliyoruz.

gittiğimiz yerlerde farklı topluluklarla tanışıyor ve zamanla onların birbirleriyle olan ilişkilerini öğreniyoruz.

ancak herkesin anlattığı hikaye aynı değil.

bir kişinin haklı bulduğu davranışı başka biri büyük bir haksızlık olarak görebiliyor. kime güveneceğimiz, kime yardım edeceğimiz ve zamanımızı nasıl değerlendireceğimiz tamamen bizim kararlarımıza bağlı.

oyunda zaman ve kaynaklar sınırlı olduğu için her soruna müdahale etmek de mümkün değil.

roadwarden'ın güzelliği, büyük kahramanlıklar yerine küçük insan hikayelerine önem vermesinde.

bazen dünyayı kurtarmıyorsunuz. yalnızca bir köyün geleceğini etkileyen kararlar veriyorsunuz. ama bunun sorumluluğu da yeterince ağır olabiliyor.

6. the age of decadence (2015)

alıştığımız rpg oyunlarında çoğu zaman karakterimizi güçlendirerek önümüze çıkan sorunları aşabiliyoruz.

the age of decadence ise bu konuda oldukça acımasız.

roma imparatorluğu'nun çöküşünden esinlenen karanlık bir dünyada geçiyor. siyasi gruplar birbirleriyle mücadele ediyor ve hayatta kalmak için yalnızca güçlü olmak yetmiyor.

iyi konuşabilen, insanları ikna edebilen veya olayları doğru değerlendirebilen bir karakter, bazı sorunları hiç savaşmadan çözebiliyor.

fakat seçtiğimiz yol başka fırsatların kapanmasına neden olabiliyor.

bir gruba sadakat göstermek diğerleriyle ilişkilerimizi bozabiliyor. kısa vadede avantaj sağlayan bir anlaşma, ilerleyen bölümlerde ciddi sorunlar yaratabiliyor.

burada herkesin güvenebileceği kusursuz bir taraf bulunmuyor.

oyun, bize sürekli doğru şeyi yapma fırsatı sunmak yerine, çıkarların ve güç mücadelelerinin içinde kendi yolumuzu bulmamızı istiyor.

özellikle diyalogların ve siyasi entrikaların ön planda olduğu eski tarz rol yapma oyunlarını sevenler için oldukça iyi bir seçenek.

7. citizen sleeper (2022)

insan bilincinin yapay bir bedene aktarılabildiği bir gelecekte yaşadığınızı düşünün.

üstelik içinde bulunduğunuz beden bile size ait değil.

citizen sleeper'da, bilinci yapay bir bedene yerleştirilmiş ve bir şirketin mülkiyetinde sayılan kaçak bir işçiyi yönetiyoruz.

erlins eye isimli uzay istasyonunda hayatta kalmaya çalışırken çalışmak, para kazanmak, bedenimizin ihtiyaçlarını karşılamak ve insanlarla ilişkiler kurmak zorundayız.

burada temel mesele yalnızca hayatta kalmak değil.

bir insanın bedeni bir şirkete ait olabilir mi? özgürlük yalnızca bir yerden kaçabilmek midir? kendi yaşamımızı kurtarmaya çalışırken başkalarına karşı ne kadar sorumluyuz?

oyunun kullandığı zar sistemi de bu belirsizlik hissini destekliyor. her gün elimizde sınırlı imkânlar bulunuyor ve bunları nasıl değerlendireceğimize karar veriyoruz.

citizen sleeper, büyük patlamalar veya görkemli savaşlar olmadan da son derece güçlü bir bilim kurgu hikâyesi anlatılabileceğini gösteriyor.

8. i was a teenage exocolonist (2022)

başka bir gezegende kurulan insan kolonisinde, çocukluğumuzdan yetişkinliğimize uzanan bir hayatı deneyimliyoruz.

oyun karakterimiz 10 yaşındayken başlıyor ve sonraki 10 yılda verdiğimiz kararlarla ilerliyor.

hangi alanlarda kendimizi geliştireceğimiz, kimlerle arkadaşlık kuracağımız, kiminle yakınlaşacağımız ve kolonide nasıl bir rol üstleneceğimiz tamamen seçimlerimize bağlı.

ancak yaşadığımız gezegen yalnızca insanların yeni bir yuva kuracağı boş bir alan değil. kendine ait bir yaşamı ve ekolojik düzeni bulunuyor.

bu nedenle hikaye ilerledikçe insanlığın hayatta kalma mücadelesiyle bulunduğu çevreye karşı sorumluluğu arasında çatışmalar ortaya çıkıyor.

oyunun en başarılı özelliklerinden biri, bir hayat boyunca her şeyi görmemizin mümkün olmaması.

farklı seçimlerle yeniden oynadığımızda daha önce fark etmediğimiz olaylarla karşılaşabiliyor, geçmişte yaşanan bazı kayıpları önleyebiliyoruz. ancak her sonucu değiştirmek de mümkün değil.

bu durum oyuna yalnızca tekrar oynanabilirlik kazandırmıyor. verdiğimiz kararların önemini de daha güçlü hissettiriyor.

9. colony ship: a post-earth role playing game (2023)

dünyadan ayrılmış ve nesiller boyunca uzayda yolculuk eden devasa bir gemide doğduğunuzu düşünün.

gemide yaşayan insanların büyük bölümü dünyayı hiç görmemiş. hatta bazıları yolculuğun başlangıcında neler yaşandığını bile bilmiyor.

zaman içinde geminin içinde farklı siyasi ve toplumsal gruplar oluşmuş.

bir taraf, insanlığın geleceği için geminin asıl görevine ne pahasına olursa olsun bağlı kalınması gerektiğini savunuyor. başka bir grup ise özgürlüğü ve mevcut otoritenin sorgulanmasını ön plana çıkarıyor.

oyunda bu gruplarla ilişkiler kurarken kimin amaçlarını destekleyeceğimize karar veriyoruz.

ancak kaynakların sınırlı olduğu kapalı bir ortamda herkesin istediğini gerçekleştirmek imkânsız.

düzeni korumak için özgürlüklerden vazgeçmek mi gerekiyor, yoksa özgürlüğü savunmak adına bütün geminin geleceği riske atılabilir mi?

colony ship, bu soruları doğrudan cevaplamak yerine oyuncuyu farklı çıkarların ortasına bırakıyor.

üstelik birçok görev savaşmadan, konuşarak veya farklı beceriler kullanılarak çözülebiliyor. bu da karakterimizi nasıl geliştirdiğimizin hikâyenin gidişatını etkilemesini sağlıyor.

---

bu oyunların ortak özelliği, verdikleri seçimlerin yalnızca iyi veya kötü seçeneklerinden oluşmaması.

bazılarında iki taraftan birini desteklemek zorunda kalıyoruz. bazılarında kendi güvenliğimizle başkalarının yaşamı arasında karar veriyoruz. kimi zaman da hiçbir şey yapmamak bile önemli sonuçlar doğurabiliyor.

elbette her seçim bütün hikayeyi değiştirmiyor ve bu oyunların hepsi aynı derinlikte rol yapma mekaniklerine sahip değil. bazıları klasik rpg sistemlerini kullanırken bazıları metin, diyalog ve karakter ilişkilerine daha fazla ağırlık veriyor.

ama hepsinin oyuncuya hissettirmeye çalıştığı şey benzer.

bir kararın doğru olup olmadığını anlamak her zaman kolay değil. bazen ancak sonuçlarıyla karşılaştığımızda neyi seçtiğimizi gerçekten fark ediyoruz.

kaynaklar

oyunların geliştirici ve yayıncı açıklamaları:

1. tyranny – obsidian entertainment
https://tyranny.obsidian.net/

2. suzerain – torpor games
https://www.suzeraingame.com/

3. the life and suffering of sir brante – steam
https://store.steampowered.com/…ring_of_sir_brante/

4. gerda: a flame in winter – don't nod
https://dont-nod.com/…ames/gerda-a-flame-in-winter/

5. roadwarden – moral anxiety studio
https://moralanxietystudio.com/presskit/roadwarden

6. the age of decadence – ıron tower studio
https://irontowerstudio.com/…-of-decadence-features

7. citizen sleeper – fellow traveller
https://www.fellowtraveller.games/citizen-sleeper

8. ı was a teenage exocolonist – northway games
https://northwaygames.com/…s-a-teenage-exocolonist/

9. colony ship – ıron tower studio
https://irontowerstudio.com/colony-ship-factions