VW'nin Mercedes S'i Geçmek İçin Ürettiği Phaeton Neden Bir Fiyaskoya Dönüştü?
volkswagen phaeton’ın kaputunu açınca bentley’le akraba 6.0 litrelik w12, altına bakınca dört tekerlekten çekiş ve havalı süspansiyon, kapısını açınca masajlı koltuklar çıkıyordu. kaputu kapatınca ortada yine golf’te ve polo’da bulunan vw amblemi kalıyordu.
2002’de mercedes s-serisi ile bmw 7 serisi’nin karşısına dikilen phaeton’ın kaderini motoru veya işçiliği değil, o küçük yuvarlak logo belirledi. mühendisler lüks otomobili yapmıştı; zengin müşteriye neden volkswagen alması gerektiğini anlatamamışlardı.
proje, volkswagen’in başındaki ferdinand piëch’in kişisel hırsından doğdu. mercedes a-serisi, bmw ise 3 compact ile volkswagen’in yıllardır bulunduğu sınıflara inmeye başlamıştı. piëch de karşı saldırıyı pazarın öbür ucundan yapacak, “halkın otomobili” anlamına gelen volkswagen’i lüks sınıfın tepesine çıkaracaktı.
hedef, koltuklarına biraz daha deri eklenmiş büyük bir passat üretmek değildi. phaeton’ın dünyanın en iyi ve en konforlu otomobillerinden biri olması isteniyordu.
piëch’in mühendislere verdiği meşhur şartlardan biri otomobilin dışarısı 50 dereceyken 250 km/saat hızla 24 saat ilerlemesi ve kabini 21 derecede tutabilmesiydi. bu denemenin yapılabileceği kesintisiz yolun nerede bulunduğu ve otomobilin durmadan nasıl yakıt alacağı ayrı konu; ekip yine de isteneni yaptı.
klima üfleyen sıradan menfezler bile yeterince lüks bulunmamıştı. ahşap panellerin arkasına saklanan havalandırma kanalları gerektiğinde elektrikli biçimde açılıyor, hava yolcuların yüzüne çarpmadan kabine dağıtılıyordu. ahşap kaplamalar bazı bölümlerde 30 kata ulaşan malzemeden hazırlanmıştı. kalın camlar dışarıdaki sesi kesiyor, uyarlanabilir havalı süspansiyon beş metrelik gövdeyi yolun üzerinde yüzüyormuş gibi taşıyordu.
otomobilde 100’ü aşkın yeni patent kullanıldı. kaput, kapılar ve bagaj kapağı alüminyumdu; gövde dönemin en yüksek burulma dayanımlarından birine sahipti. 6.0 litrelik w12 motor ilk yıllarında 420 beygir üretiyordu. 5.0 litrelik çift turbolu v10 tdi ise 313 beygir ve 750 nm torkuyla döneminin en güçlü dizel sedanıydı.
phaeton’a “volkswagen logolu bentley” denmesi de bütünüyle uydurma değildi. otomobilin d1 mimarisi daha sonra bentley continental gt ve flying spur’da kullanılan altyapının temelini oluşturdu; w12 motor ve dört tekerlekten çekiş sistemi de aynı ailenin parçalarıydı. pahalı volkswagen’in bazı organları gerçekten çok daha pahalı bir bentley’de yaşamaya devam etti.
üretim tesisi bile normal değildi. volkswagen, dresden’in merkezine duvarlarının büyük bölümü camdan oluşan gläserne manufaktur’u kurdu. phaeton burada beyaz kıyafetli ve eldivenli çalışanlar tarafından büyük ölçüde elle birleştiriliyordu. fabrika zemininin sıradan beton yerine kanada akçaağacı ve alman meşesiyle kaplanması, projenin maliyet hesabından hangi noktada koptuğunu gösteren küçük bir ayrıntıydı.
bütün bunların sonunda ortaya kusursuza yakın fakat dışarıdan bakıldığında büyütülmüş bir passat’a benzeyen otomobil çıktı. bu sade görünüm bilinçliydi; phaeton servetini göstermek istemeyen zenginlerin limuzini olacaktı.
yalnız o müşterilerden yeterince yoktu.
s-serisi, 7 serisi ve audi a8 alan kişi konforun yanında yıllardır biriktirilmiş prestiji de satın alıyordu. phaeton ise kendisini açıklatıyordu. otelin önüne yanaştığında herkes mercedes’in ne olduğunu anlıyor, volkswagen’den inen sahibinin otomobilindeki w12’yi, el işçiliğini ve bentley bağlantısını tek tek anlatması gerekiyordu. aynı grubun içinde a8 gibi kabul görmüş bir seçenek varken bu daha da zorlaştı.
fabrika yılda yaklaşık 20 bin phaeton üretebilecek şekilde hazırlanmıştı. 15 yıllık ömrü boyunca çıkan toplam araç sayısı yaklaşık 84 binde kaldı. abd satışları 2006’dan sonra durduruldu; modeli uzun süre ayakta tutan esas pazar çin oldu. bernstein research’ün reuters’a yansıyan hesabına göre volkswagen, 2002 ile 2012 arasında sattığı her phaeton başına yaklaşık 28 bin avro kaybetti.
üretim 2016’da sona erdi. volkswagen ikinci neslin yürüyebilen, seri üretime oldukça yakın prototipini bile hazırlamıştı; şirket elektrikli otomobillere yönelince proje rafa kaldırıldı.
bugün ikinci elde şaşırtıcı derecede ucuz bir phaeton görüldüğünde unutulmaması gereken ayrıntı da bu: otomobilin satış fiyatı yıllar içinde volkswagen seviyesine indi, havalı süspansiyonu, elektroniği ve motorunun masrafları ise lüks sınıfta kaldı.
volkswagen phaeton’la s-serisi ayarında otomobil yapabileceğini kanıtladı. bedeli, bunu kanıtlamanın o otomobili satmaya yetmediğini öğrenmek oldu.
kaynaklar:
https://www.volkswagen-newsroom.com/…ver-built-8056
https://www.volkswagen-newsroom.com/…20022016-19707
https://www.reuters.com/…ury-phaeton-iduskbn0l11rh/