Hindistan'ın Fantastik Filmlerden Fırlamış Gibi Gözüken Müthiş Canlı Ağaç Köprüleri
bir köprü iki kıyıyı birleştirir. hindistan'ın meghalaya bölgesinde bu iki kıyı arasındaki bağ hâlâ büyüyor, kalınlaşıyor, yeni kökler veriyor. insan, karşıya geçerken yaşayan bir ağacın üzerinden yürüyor.
hindistan'ın kuzeydoğusundaki meghalaya'da, khasi ve jaintia toplulukları ağaç köklerini yönlendirerek köprü yetiştiriyor. ilk bakışta ormanın kendiliğinden ördüğü bir geçit gibi görünüyor bunlar. yaklaştıkça köklerin nasıl bir araya getirildiği, birbirine dolandığı, yürünecek bir yol oluşturduğu anlaşılıyor.
kullanılan ağaç, evlerde yetiştirdiğimiz kauçuk bitkisinin de türü olan ficus elastica. bu ağaç, dallarından aşağı doğru uzanan hava kökleri çıkarabiliyor. köprüyü yapanlar, gençken esnek olan bu kökleri bambu ya da ahşap desteklerle akarsuyun karşı kıyısına doğru yönlendiriyor. kökler uzadıkça birbirine örülüyor; temas edenlerin bir bölümü zamanla kaynaşıyor. karşı tarafta toprağa ulaşanlar tutunuyor, kalınlaşıyor. yürüyüş yüzeyi gerektiğinde taşlarla dolduruluyor.
ortaya çıkması yıllar, kimi köprülerde onlarca yıl sürüyor. kullanılmaya başlandıktan sonra da bakım devam ediyor. yeni kökler yapıya katılıyor, gerekenler bağlanıyor, geçiş yolu düzenleniyor. fotoğraflarda gördüğümüz o karmaşık örgünün içinde insan eliyle yönlendirilmiş pek çok ayrı büyüme var.
meghalaya, dünyanın en yağışlı bölgelerinden biri
muson yağmurlarıyla kabaran akarsular, dik yamaçlar, derin vadiler köyler arasındaki ulaşımı zorlaştırıyor. kök köprüleri bu koşullarda gündelik bir ihtiyacı karşılıyor: karşıya geçmek. bugün ziyaretçilerin görmeye geldiği yapılardan yerel halk da yararlanıyor. nongriat'taki ünlü örnekte, aynı akarsu üzerinde üst üste iki kök geçidi bulunuyor.
bu yöntemin ilk kez kim tarafından, hangi tarihte uygulandığı kesin olarak bilinmiyor. bölgedeki köprüler 19. yüzyılın yazılı kayıtlarında yer alıyor; henry yule'un 1844'te yayımlanan anlatımı da bunlardan biri. daha eski geçmişleri büyük ölçüde köylerin sözlü tarihinden öğreniliyor. bu yüzden bir köprüye verilen iki yüz, üç yüz yıllık yaşları kesin yapım tarihleri gibi okunamıyor.
benzerleri hindistan dışında da var
endonezya'nın batı sumatra bölgesindeki jembatan akar, batang bayang nehri'nin iki kıyısında büyüyen ağaçların köklerinin birleştirilmesiyle oluşturulmuş. meghalaya'yı özel kılan ise bu yöntemin çok sayıda köprüye yayılan, bugün de sürdürülen bir yerel yapım bilgisi olması.
üzerinden son kişi geçip köyüne döndüğünde de köprü büyümeye devam ediyor. dünyada böyle bir köprünün var olduğunu öğrenmek bile iyi geliyor insana: bir ağacın kök salarken iki kıyı arasındaki mesafeyi de kapatması ve hâlâ nefes alması...
Kökünden Sökülünce Ölümcül Bir Çığlık Attığına İnanılan Bitki: Adamotu
