İnsanlığın Tekerlekten Bile Önce İcat Etmeyi Başardığı 11 Buluş
malları bir yerden başka yere taşımak için tekerlekleri icat etmeden önce, nereye gideceğimizi gösteren coğrafi haritalara (ve oraya ulaşmamıza yardımcı olacak biraya) ihtiyacımız vardı.
tekerlek, erken dönem insan icatlarının klasik bir örneğidir; homo sapiens'i diğer tüm hayvanlardan ayıran temel bir yeniliktir . ancak insanlık tarihi bağlamında bakıldığında, tekerlek aslında oldukça yeni bir icattır .
günümüz ırak'ındaki antik mezopotamyalılar, tekerleği ilk benimseyen halk oldular , bu da yaklaşık 5500 yıl öncesine denk geliyor. dünyanın diğer bölgelerindeki nispeten yakın dönem kültürleri ise tekerlek kullanmadan etkileyici teknik başarılar elde etmeyi başardılar. örneğin, tekerleksiz rapa nui (paskalya adası) halkı, devasa moai heykellerini 1000 yıldan daha kısa bir süre önce taşıyıp diktiler.
1. alkol // mö 7000
bazı arkeologlar, dünyanın ilk çiftçilerinin tahılları ekmek yapmak için değil, bira yapmak için evcilleştirdiğini düşünmeye başlıyor . alkolün insan uygarlığı üzerindeki etkisinin boyutu hala tartışılırken, eski çağlara ait olduğu tartışılmıyor. şimdiye kadar alkollü içeceklerle ilgili en eski kanıt, çin'in jiahu kentinde bir içki kabında bulunan 9000 yıllık fermente kokteylin kimyasal izlerinden geliyor.
2. giyim // mö 150.000
hepimiz çıplak doğarız, ancak çoğumuz kısa süre sonra kıyafet giymek zorunda kalırız. tekstil, deri ve kürkler zamanla parçalanma eğiliminde olduğundan, bilim insanları giysilerin kökenini belirleme arayışlarında yaratıcı olmak zorunda kaldılar. mısır'da keşfedilen ve şu anda petrie mısır arkeolojisi müzesi koleksiyonunda bulunan tarkhan elbisesi en az 5100 yaşında , ancak bu onu oldukça yeni kılıyor. giysiler aslında çok daha eski zamanlara dayanıyor: almanya'daki bir arkeolojik alandan çıkarılan bir taş alette tabaklanmış hayvan derisi izleri bulunuyor; bu da insanların neandertal kuzenlerinin 100.000 yıl önce deri giydiğini gösteriyor ve 2011 yılında yapılan bir çalışma, giysilerin kökeninin yaklaşık 170.000 yıl önce giysi bitlerinin evrimine kadar izlenebileceğini öne sürüyor.
3. takı // mö 110.000
giysiler, insanların kaybettikleri vücut kürkünü telafi etmelerine ve daha soğuk iklimlere geçmelerine kesinlikle yardımcı oldu, ancak giysiler aynı zamanda kültürel bir icat da olabilir. takıların arkeolojik kanıtlarının da gösterdiği gibi, insanlar çok uzun zamandır vücutlarını dekoratif amaçlarla süslüyorlar. günümüze ulaşan en eski takı parçaları arasında, fas'taki bir mağaradan çıkarılan 82.000 yıllık kırmızı pigmentle kaplı delikli deniz kabukları ve hırvatistan'daki bir neandertal mağarasında bulunan 130.000 yıllık kartal pençesi kolyesi yer alıyor. rusya'da sunghir adlı bir bölgede bulunan bir mezar daha genç, ancak yine de çok eski: adam, 30.000 yıldan daha önce, mamut fildişi boncuklar ve bilekliklerden oluşan ayrıntılı bir dizi, delikli tilki dişlerinden yapılmış bir alın bandı ve bir kolye ile gömülmüştü. (bu eşyaların bazıları bir zamanlar giysilere dikilmiş olabilir.)
4. tekneler // mö 43.000–8000
hayvanların çektiği arabalar tercih edilen ulaşım aracı haline gelmeden önce, sal ve tekneler vardı. hollanda'da bulunan 10.000 yıllık pesse kanosunun dünyanın en eski hayatta kalan teknesi olduğu düşünülüyor. ancak insanlar muhtemelen balıkçılık ve keşif için denizlerde nasıl yolculuk yapacaklarını daha da önce keşfetmişlerdir. sonuçta, insanlar bir şekilde denizleri aşarak en az 45.000 yıl önce avustralya, endonezya ve pasifik adalarına yerleşmişlerdir.
5. takvimler // mö 8000
saatlerin dişli çarkları icat edilmeden çok önce, insanlar zamanın geçişini takip etmek için gelişmiş yöntemler kullanıyordu. bir grup arkeolog, bilinen en eski takvimin, iskoçya'da bulunan ve ay döngüsünü taklit ediyor gibi görünen 12 çukurdan oluşan 10.000 yıllık bir dizi olabileceğini iddia etti.
6. coğrafi haritalar // mö 12.000
insanlar zamanı takip etmenin yollarını icat etmek zorunda kaldıkları gibi, dünyalarında gezinmek için uzayı nasıl temsil edeceklerini de bulmak zorunda kaldılar. arkeologlar hala en eski kaya resimlerinin anlamı üzerinde tartışıyorlar, ancak olası tarih öncesi haritaların en eski örneklerinden bazıları ispanya'daki abauntz mağarası'ndan geliyor. 14.000 yıllık taş tabletlerin, dağları, nehirleri ve göletleri, rotaları ve avlanma planlarıyla kesişen şekilde tasvir ettiği düşünülüyor.
7. yemek pişirme // mö 1,8 milyon–500.000
insanlar ateşi kontrol etmeyi öğrendikten bir süre sonra yemek pişirmeyi icat ettiler. et ve bitkileri açık ateşte pişirmeye başladığınızda, bu yiyecekleri çiğnemek ve sindirmek için o kadar çok enerji harcamanıza gerek kalmaz. yemek pişirmenin ortaya çıkışı için muhafazakar bir tahmin 500.000 yıl öncesine dayanmaktadır ve scientific american'da yayınlanan bir makaleye göre, bazı araştırmacılar yemek pişirmenin homo sapiens'in atası olan homo erectus tarafından yaklaşık 1,8 milyon yıl önce ortaya çıktığını savunmaktadır . bu gelişmenin, insan evriminde beyin büyüklüğümüzün artmasına olanak sağladığını öne sürüyorlar.
8. müzik aletleri // mö 41.000
almanya'daki hohle fels mağarasının karanlık geçitleri, mağaraların içinden yankılanan flüt seslerini hayal ettiğinizde daha da ürkütücü hale geliyor. burası, dünyanın en eski müzik aletlerinin -akbaba kanadı ve mamut dişinden yapılmış 43.000 yıllık kemik flütlerin- bulunduğu arkeolojik alan . seslerinin nasıl olduğunu duymak ister misiniz? bir araştırmacı akbaba kanadı flütünün bir kopyasını yaptı ve npr bu melodiyi yayınladı.
9. tutkal // mö 200.000
alet çantanızdaki süper yapıştırıcı ve çocuğunuzun sınıfındaki elmer's yapıştırıcısının uzun bir geçmişi var. yaklaşık 200.000 yıl önce, avrupa'da dolaşan neandertaller, taş mızrak uçlarını saplara sabitlemek için huş ağacı kabuğundan elde edilen yapıştırıcı katran kullanıyorlardı. 2017'de yayınlanan deneyler , bu tür yapıştırıcının karmaşık ve yapımının zor olduğunu öne sürdü.
10. çömlekçilik // mö 18.000
çömlekçi tekerleğinin icadından binlerce yıl önce insanlar, kili sıkıştırarak, yuvarlayarak veya kıvırarak şekil verip sertleşene kadar fırınlayarak içme, yeme ve saklama kapları yapıyorlardı. en eski ilkel seramik kaplar çin'den geliyor ve 20.000 yıl öncesine dayanıyor . çömlekçi tekerleğinin icadı, tekerlek üzerinde yapılan çömlekçiliğin yükselişine olanak sağladı. hatta bazıları, çömlekçi tekerleğinin muhtemelen şimdiye kadar yaratılmış ilk tekerlek türü olduğunu savunuyor.
11. yay ve ok // mö 7000
danimarka'daki holmegårds mose taş devri yerleşiminde 9000 yıl öncesine ait beş yayın kalıntıları bulundu. ancak yay ve oklar, uzaktan av öldürmek için etkili bir silah isteyen zeki avcılar tarafından çok daha önce icat edilmiş olabilir. bazı arkeologlar, güney afrika'daki sibudu mağarası'nda 64.000 yıllık taş uçlu ok ve yay kalıntıları bulunduğunu öne sürmüşlerdir.
Sümerlerin Bugün Kullandığımız En Temel Şeylerin Prototipi Sayılabilecek İcatları
