M, L ve XL Boy Yumurtalar Arasında Hangisini Almak Daha Mantıklı?
markette karar kuralı net: aynı marka ve üretim türündeki l yumurta, m’den en fazla yüzde 18 pahalıysa l alınır; fark yüzde 18’i geçiyorsa m alınır. xl ise l’den en fazla yüzde 16 pahalıysa mantıklıdır. daha yüksek farklarda büyük harfe değil küçük pakete yönelmek gerekir.
çünkü m, l ve xl birer kalite sınıfı değil, yalnızca kabuklu yumurtanın ağırlığını gösteriyor. türk gıda kodeksi’ne göre m yumurta 53–63 gram, l yumurta 63–73 gram, xl yumurta ise 73 gram ve üzerindedir. xl olması yumurtanın daha taze, daha doğal, daha besleyici veya daha kaliteli olduğu anlamına gelmez.
sınıfların yaygın ortalamaları üzerinden bakıldığında m yumurta yaklaşık 58, l yumurta 68, xl yumurta da 78 gram geliyor. besin miktarı da buna paralel artıyor:
* m yumurta: yaklaşık 66 kalori ve 6,4 gram protein
* l yumurta: yaklaşık 78 kalori ve 7,5 gram protein
* xl yumurta: yaklaşık 90 kalori ve 8,7 gram protein
yani l yumurtada m’ye göre yaklaşık yüzde 17 daha fazla protein var. xl da l’den yaklaşık yüzde 16 fazla protein sağlıyor. fiyat farkı bu oranları geçiyorsa daha büyük yumurtadan aldığınız ek protein için gereğinden fazla para ödüyorsunuz.
mesela 10’lu m paket 100 liraysa aynı özellikteki l paket en fazla 118 liraya kadar mantıklı. l paket 125 liraysa m daha hesaplıdır. onlu l paket 100 lirayken xl paket 116 lirayı geçiyorsa bu kez l alınmalıdır. ambalajda toplam net ağırlık yazıyorsa daha da kolay: paket fiyatını toplam grama bölün, çıkan rakamı düşük olanı seçin.
büyük yumurtanın içinden dev bir sarı çıkacağı da düşünülmemeli. ortalama bir m yumurtada yaklaşık 35,3 gram beyaz ve 14,8 gram sarı bulunurken xl yumurtada 49,4 gram beyaz, 19 gram sarı bulunuyor. yumurta büyüdükçe beyazın toplam içindeki payı hafifçe artıyor, sarının payı ise azalıyor. dolayısıyla yalnızca bol yumurta sarısı isteyen birinin xl için yüksek fiyat farkı ödemesi özellikle anlamsız; büyümenin önemli kısmı beyazdan geliyor.
haşlama, sahanda yumurta ve omlet için boyun pişirme açısından belirleyici bir üstünlüğü yok. protein miktarını artırmak isteyen ve fiyat sınırını aşmayan bir ürün bulan kişi l veya xl alabilir. günlük kullanımda büyük boylara ciddi fiyat farkı konmuşsa m, aynı besine ödenen para bakımından daha iyi seçimdir.
hamur işlerinde ise kafaya göre boy değiştirilmemeli. dört xl yumurtanın yenebilir kısmı, dört m yumurtadan yaklaşık 73 gram daha fazla olabilir. bu da hamura neredeyse fazladan bir yumurta koymak demektir; kekin yapısını, kıvamını ve pişme süresini değiştirebilir. tarif hangi boyu söylüyorsa onu kullanmak, boy belirtilmiyorsa yumurtayı kırıp gramla ölçmek daha güvenlidir.
alışveriş sırası şöyle:
fiyat farkı yüzde 18’e kadarsa m yerine l.
l ile xl arasındaki fark yüzde 16’ya kadarsa xl.
bu sınırlar aşılıyorsa daha küçük boy.
sadece yumurta sarısı kullanılacaksa pahalı xl yerine m veya l.
tarif ve pastacılık için fiyat değil, tarifteki boy veya gramaj.
xl harfi daha kaliteli bir yumurta vaat etmiyor; yalnızca daha ağır bir yumurta vaat ediyor. kasada kazandırıp kazandırmadığını ise harfin büyüklüğü değil, yanındaki fiyat farkı belirliyor.
kaynaklar:
https://www.mevzuat.gov.tr/…attur=9&mevzuattertip=5
https://www.egginfo.co.uk/…ry-information/egg-sizes
https://www.egginfo.co.uk/…gg-nutrition-information
