Teknoloji Devi Japonya, Sokaklardaki Elektrik Kablolarını Neden Yer Altına Alamıyor?
londra, paris ve hong kong elektrik hatlarının neredeyse tamamını yer altına aldı. tokyo'da ise bu oran uzun yıllar boyunca yaklaşık %7–8 seviyesinde kaldı.
bu farkın kökeni 1945'e uzanıyor. tokyo, ii. dünya savaşı sırasında gerçekleştirilen büyük yangın bombardımanlarında neredeyse tamamen yok oldu. şehir yeniden inşa edilirken öncelik hızdı; milyonlarca insanın mümkün olan en kısa sürede elektriğe ihtiyacı vardı. yer altı altyapısı kurmak yerine direkler dikildi. o dönemin “geçici çözümü”, zamanla kalıcı altyapıya dönüştü.
bugün japonya'da yaklaşık 35 milyon elektrik direği bulunuyor. üstelik ülke her yıl yaklaşık 70 bin yeni direk eklemeye devam ediyor. çünkü elektrik hatlarını yer altına almak son derece pahalı: kilometre başına maliyet, havai hatlardan yaklaşık 10 kat daha fazla olabiliyor.
chiba'daki makuhari bay park gibi yeni yerleşim bölgeleri bu yüzden farklı görünüyor. sıfırdan kurulan modern mahallelerde altyapı baştan yer altına planlanabiliyor. ancak 14 milyonluk tokyo gibi dev bir metropolü sonradan dönüştürmek çok daha karmaşık ve maliyetli bir iş.
sorun sadece görüntü değil. japon hükümeti, önümüzdeki 30 yıl içinde tokyo'da büyük bir deprem yaşanma ihtimalini %70 olarak değerlendiriyor. depremler sırasında devrilen direkler yolları kapatabiliyor, itfaiye ve ambulansların geçişini engelleyebiliyor, hatta yangınlara neden olabiliyor. 1995 kobe depreminde 6 binden fazla insan hayatını kaybetmişti. bu nedenle tokyo valisi yuriko koike, “direksiz devrim” anlamına gelen bir kitabın bile ortak yazarı oldu.
japonya şimdi yeni bir beş yıllık plan yürütüyor. hedef, 2030'a kadar afet durumlarında kritik öneme sahip yaklaşık 21.800 kilometrelik yol hattındaki elektrik kablolarını yer altına almak. ancak şu ana kadar bu güzergâhların yalnızca yaklaşık %35'i tamamlanabildi.
kurşun trenleri geliştiren, gökdelenlerini 9 büyüklüğündeki depremlere dayanacak şekilde tasarlayan bir ülke…
ama hâlâ milyonlarca beton elektrik direği, bir sonraki büyük depremin tam ortasında duruyor.
